سپینود

بی‌گریز

2011-11-04T03:15:00.002+03:30

.
همین و دیگر هیچ. هیچ ِ هیچ هم که نه ولی کمی تا قسمتی بازگشت به گذشته و فاصله از سرعتِ بالا که کیفیت را ضعیف می‌کند و مدام به کمیت و رقابت می‌پردازد، پُر بدک نیست. مثل ِ ... مثلا مثل سواحل مدیترانه که می‌شد روی آب ایستاد بدون دست و پا زدن، بی‌هیچ حرکت و گوش داد به ضربه‌های ریز آب به پوست. بگذار دنیا بدود.
.
آن طرح نیمه‌کاره‌ی این‌جا که موارد عجیب و باورنکردنی کلاریسا و پروین و آقای میم بود رفته است توی کشو. شاید بقیه‌اش را که تحت عنوان موقتِ «شرحی از مهسا»ست، همان جا ادامه دادم.

تغ اییر

2011-08-26T22:13:00.001+04:30

.
.
.
آن‌وقت‌ها که عشق اول و آخرم سینما بود و همه کارگردان‌های سینما را از ادوین‌اس‌پورتر تا کیشلوفسکی دوست داشتم هم باز می‌نشستم و سرکلاس تاریخ نمایش فهرست می‌نوشتم که گاهی اولش آنتونیونی بود و گاهی برگمن. یک وقت‌هایی زیر همه‌چیز می‌زدم و گدار را می‌گذاشتم سر لیستم و برسون را می‌آوردم بالاتر به خاطر «موشت»‌اش، هفته بعد یک‌هو عشقم به سینمای موزیکال گل می‌کرد و کلا سینمای آمریکا و هوارد هاکس و جان فورد و این‌ها را می‌آوردم نزدیکم می‌خواباندم. این بازی مال خودم بود هیچ کس هم خبر نداشت. یعنی فکر که می‌کردم می‌دیدم دور از اراده و ثبوت قدم است که یک آدمی که ادعایش می‌شود، سلیقه‌اش دائم از این شاخه بپرد روی شاخه‌ی دیگر و چهچهه هم بزند برای همین توی دلم سوت می‌زدم.
الان دیگر این طور فکر نمی‌کنم. حتا مدام سعی می‌کنم فرق کنم.
چند وقت پیش بود که«منظر پریده‌رنگ تپه‌ها» را می‌خواندم و بعدش «بازمانده روز» را نگاهی کرده بودم و فیلم «هرگز ترکم نکن» وادارم کرد کتابش را دست بگیرم؛ نگاهی به فهرست ادبی‌ام کردم و دیدم اصلا روا نیست که آقای ایشی‌گورو صدر این فهرست نباشد و اصلا بیشتر هم روا نیست که آدم درباره فهرستش سکوت کند. شاید حتا باید با بیل اطرافیان را وادار به خواندن آثار این نویسنده ژاپنی‌الاصل انگلیسی‌صفت کنیم. من همین‌جا یک عذرخواهی هم به آقای ادگار دکتروف بدهکارم که خب مجبور بودم و امیدوارم بفهمد حتا بداند که «هومر و لنگلی»‌اش هم زیاد چنگی به دل نزده و باید کمی بجنبد گیرم تبش الان افتاده باشد توی بازار ایران مگر موراکامی نیفتاد؟ دولت مستعجل ... .
.

پ.ن. راستی تب قذافی‌گیرون است. این ماه‌ها توی مجله داستان همیشه این حسن تصادف‌های جالب پیش می‌آید که چون یک ماه قبل مطالب آماده می‌شوند، وقتی مجله درمی‌آید گاهی اتفاقات با هم متقارن می‌شوند مثل این شماره شهریور که ویژه دفاع‌مقدس بود و رفتیم سراغ دیکتاتورهایی که کتاب نوشتند. یک تکه از چیزی به اسم داستان به قلم قذافی داریم که به قول دوستان «کرکر خنده» است. من دوستش داشتم اصلا هر سیاستمداری که باعث خنده شود، بودنش خوب است هرچند شاید نه برای ما ولی برای تاریخ. آدم که نباید همین یک قدمی خودش را ببیند. باید برای کسالت نسل‌های بعد فکری کرد.

پ.پ.ن. حیف از سفری که بروی و نتوانی با عکس و شرح و تفصیل و بیل بقیه را تشویق کنی به جمع کردن پول و رفتن. یعنی می‌شود یک روزی مجبور نباشیم چیزی را که نیستیم نشان دهیم؟ (عجب آرزوی عجیبی...)

.
.

از مزایای سفر

2011-08-23T11:13:00.000+04:30

هیچ واجب نبود نشستن سر میز صبحانه هتل، خوردن چای و عسل و آب لیمو و نوشتن از این که چقدر من هنوز جوان و تازه ام و می توانم کارهایی کنم مثل سوار سرسره آبی و لذت بردن از آزادی و شبش هم ببینیم لیبی آزاد شده. غوطه رفتن زیر آب، جنگیدن با موج های دریای مدیترانه. گشتی ، قایق تندرو و ... تمام تجربه های منحصر به فرد زندگی و موقع انجام همه شان به خودم می گویم: سپینود شاید دیگر نشود... برو.... قوی باش. سن و سال و تیزهوشی را تنها گذر زمان مشخص نمی کند، شرایط زندگی است که معلوم می کند.

فقط برای لذت بردنم

2011-08-13T15:39:00.001+04:30

این پست صرفا برای لذت بردنم است. برای چشیدن لذت ناب که توانستم از محل کارک وبلاگم را به روز کنم نه فقط نفس میانه کار بودن، این که هیچ چیز جلویم را نگرفت. فیلترینگ بلاگ‌اسپات یکی از ناجوانمرادنه‌ترین کارهایی بود که میان انواع اعمال ناجوانمردانه‌ی دیگر انجام شد و سکوت من هم تن‌داده‌ترین خصلتم بود. هر قدر هم حوصله نداشتم و غمگین بودم، باید دست‌کم یک غری می‌زدم. شاید هم از همان‌جا شروع شد. نه نه... از این جا شروع شد که برای توجیه خودم یا دیگران فکر کردم که نوشتن داستان و گرفتن یک گوشه‌ي کار فرهنگی هم یک جور حر کت است و به نظرم حرکت موثری هم هست، یعنی وقتی آرمان‌گرایانه نگاه کنی که خب آرمان‌گرایی مثل روشن‌فکری و ملحقاتشان حالا حکم ناسزا دارند. مدت زمانی گذشت و فکر کردم که مگر صمد بهرنگی کتاب به روستاها نمی‌برد؟ خب الان هم به همین نیاز داریم هر طوری هست باید خواندن کتاب را همه جا باب کرد. باز هم این گذشت یعنی همیشه همه چیز می‌گذرد و تمام می‌شود مثل همین طرحی که مدتی است دارم توی وبلاگ می‌نویسم و حالا رفته توی صندوق. حالا دیگر خیلی خسته‌ام. دارم دست صبا را می‌گیرم با چندتا دوست آخر هفته را می‌روم آنتالیا، هیچ پزی در این جمله نیست. من اصلا اهل بیچ و مالیبو و لباس‌های هاوایی‌طور و سالسا دنسینگ و آفتاب گرفتن و موخیتو نیستم. نه که بد باشد، روحم دیگر مرده و برایش دیگر یک روز خوب نمی‌آید، بیاید هم دیگر راه لذت بردنش را بلد نیستم الان اوج لذتم همین نوشتن و فرستادن از طریق نامه است، انگار که وبلاگم دوستی باشد، همان دوستی که هیچ وقت نبوده و برایش بنویسم. خز است قبول اما باید به کسی بگویم مثلا که این عکس کورتاسار کنار مطلب کوتاهش در این شماره که خواهد آمد چقدر خوب است و چقدر دلم را خواستار خواندنِ کورتاسار کرده توی همان اتاقی که الان به دوستی که آمده بود این‌جا، که خیلی می آید این‌جا که من به بهانه‌اش یک لبخندِ دست‌کم بزنم، گفتم؛ اتاقی تاریک و خنک، حتا سرد آن‌قدر که بازوهایم یخ کند و لحاف را که رویشان بکشم خوشبختی بی‌حد و حصری حس کنم. این شب‌ها با خودم فکر می‌کنم الان توی آنتالیا مردم دارند زندگی می‌کنند، مثل لندن، همان خانه دو طبقه با خیابان کنار ریجنتز‌پارک که وقتی هیچ ماشینی هم از آن رد نمی‌شد، باید منتظر چراغ سبز عابرش می‌ماندم، درست همین حالا دارند چه می‌کنند؟ و وقتی آن‌جا باشم این‌جا بقیه چه می‌کنند؟ تحریریه بغلی می‌خندند، ایمیل‌ها می آیند و می‌روند، مجله پخش می‌شود و با وجود دوره‌ی سه چهار باره‌اش توی دستمان می‌گیریم و غرق می‌شویم. مادرم همان کارها را می‌کند و پسر همسایه‌ی بالا باز هم می‌دود و آب روزهای پنج‌شنبه و جمعه باز فشارش کم می‌شود. اما من می‌توانم هر جا که باشم با ایمیل وبلاگم را به روز کنم و لذت ناب را درک کنم!

خارج از داستان

2011-08-09T17:49:00.002+04:30

خارج از داستان، می‌شود همان لحظه‌های بی‌قصه شاید. حالِ حالاست حکایت صخره‌نوردی، یک پایش توی یک شکاف گیرانده شده و با ناخن‌هایش لبه‌ی برآمده تخته سنگی را گرفته حالا توی این وضعیت می‌خواهد بزند زیر آواز. نوشتن من حالا این طور است. نفرتم اما یک طور دیگر. یک سال رد شد، یک سال مثل یک ملافه‌ی سفیدی که توی باد تاب می‌خورد، شکم می‌دهد و فرو می‌رود سینوسی می‌شود موج برمی‌دارد و از مسیرش دور می‌شود و دوباره برمی‌گردد. همه چیز از دور زیبا بود، از همان جا کنار دریا. مثل خودش. خودِ همان جا که تا وقتی این‌جایی آرزوی نسیم و موج دریا داری وقتی آن‌جایی تا کنار دریا و بوی دریا پنجاه متر هم که فاصله باشد نمی‌روی. نفرت مال این است. مال آواز‌ِ دهل‌های همه‌تان است. مال دروغ‌ها. مال این که کسی نیست که لوس بشوم و بگویم با صدای بلند که «هیشکی دوسم نداره» مال نامه‌های بی‌جواب. مال این احتیاط‌ها و حذرهاست. مال این که نمی‌توانم خودم را رها کنم. مال معذوریت، مال سانسور. مال این جمله‌های قدیمی که «دختر با صدای بلند نمی‌خنده»، «دامنتو درست کن»، «درست حرف بزن»
قضیه این است که من این روزها خیلی به آن چای ساعت ده صبحم فکر می‌کنم. چای پررنگ و خوش‌عطری که خودم با همکاری آقای پرورش که سه بچه دارد و از راه دوری، آن طرف ورامین می‌آید و چهار صبح راه می‌افتد و شب‌ها جوری می‌رسد که بچه‌هایش نبینندش، برای خودم می‌ساختم. همان بود که آرام نگه‌ام می‌داشت؛ همان معجون خوش رنگ و عطر. جوری که از گلویم می‌گذشت و انگار دلهره‌ها و نگرانی‌ها و اضطراب‌هایم را با همه احساس متناقض وجودم با خودش می‌بُرد. می‌شُست و می‌بُرد. اما حالا نیست. حالا یعنی تمام گزاره‌های قبل با شدت زیادی توی من دارند کلنجار می‌روند و نفرت. همه چیز در حد وقت تلف کردن است. هیچ کس قدر من دیرش نشده و هیچ کس قدر من سرشلوغ ِ کارهایش نیست. آن شب برای این که ثابت کنم قصه‌های زیادی مثل کرم لابلای بافت‌های مغزم وول می‌خورند داشتم برای علی تعریف‌شان می‌کردم که یک‌هو جلوی خودم را گرفتم. ترسیدم که شده باشم آدم‌شفاهی، که راضی باشم به همین تعریف کردن‌ها.
این روزها زیاد می‌گویم علی. آدم‌ها کفتر‌های جَلد محبت‌اند. این روزها که قحطی آمده، توی زندگی من قحطی با باد داغ که بوته‌های خشک گز را روی ماسه‌ها می‌غلتاند، برای این قطره آب کمترین کاری که می‌توانم بکنم آوردن اسمش است.
نمی‌شود... این‌جا با کاغذهایی که مدام می‌روند و می‌آیند، با روان‌نویس‌های نارنجی که باید علامت بزنند با علامت ورود ممنوع این خانه، با همه این‌ها نمی شود یک جمله برداشت چسباند به جمله بعدش.
.
.

کمی از من ِ خودم

2011-05-14T23:10:00.001+04:30

.
.
هر بار ذهنم مشغول یک طبقه می‌شود. با خودم بازی‌ای می‌کنم که طی آن، بفهمم کدام طبقه‌ی آپارتمان روبه‌رو را ببینم. از دوست‌داشتنِ کم‌تر به دوست‌داشتنِ بیشتر یا که اتفاقی، حتا مجبور کردن چشم‌هایم به خیره شدن، تنها به یک پنجره از یک طبقه، محدود کردنِ خودم. تنها دل‌خوشی من شاید این باشد که خودم را از این بی‌تکانی و بی‌حرکتی محدودتر کنم. وقتی فقط تخم چشم‌هایم حرکت می‌کنند و نوک انگشت‌هایم - هم دست و هم پا البته - گاهی با محدودتر کردن خودم یعنی تکان ندادنِ تخم چشم و یا سه بند هر انگشت، باعث خوشحالی خودم می‌شوم که «اوضاع از این هم می‌توانست بدتر باشد» و نیست.
در حقیقت بدترین وضعیتِ من، همین حالا، این است که دیگر نمی‌توانم خودم را بکُشم. یاد حرف دوستم که حالا اجازه‌ی نزدیک‌ شدن به من را ندارد می‌افتم؛ هژیر که برادرش هژبر با قرص خودش را خواب کرده بود و تا آن وقت چهار سالی بود که مثل زیبای خفته گوشه‌ی آفتاب‌گیری از خانه‌شان افتاده بود. هژیر اعتقاد داشت که هژبر با یک اشتباه محاسباتی در تعداد قرص‌هایش کنار هدف زده و خواب و مرگ را تاخت زده. آن وقت به من گفت بهترین راه که هم فال باشد و هم تماشا سقوط است. و از داستان‌هایی گفت که کم هم نیستند و در فاصله‌ی این افتادن و سفر عمودی نوشته شده است و به نظرش تجربه‌ایست عالی و خب محاسبه‌ی من هم مثل هژبر اشتباه بوده چون طبقه‌ی سوم و کامیون ماسه‌ای که همان‌وقت از کوچه رد شد و آقای میم که به سرعت مرا رسانده بود تا نزدیک‌ترین بیمارستان، همه نقشه‌ها را به هم ریخت.
حالا از میان این طبقه‌ها غیر از آقای میم و کلاریسا، پروین بیشتر چشم‌ام را می‌گیرد. به خاطر برهنگی‌اش است؟ نمی‌دانم. شاید این هم باشد چون یادم رفت بگویم که من غیر از چشم و انگشت‌هایم، عضو فعال دیگری هم دارم.
.
.
پ. ن. این‌ها همه یادداشت‌هایی است داستانی که از چند پست قبل شروع شده، بهانه‌ای برای این‌که این‌جا زنده باقی بماند. تلاشی برای بقا.

قبل از پرداختن به مورد رقت‌انگیز مهسا

2011-05-12T12:59:00.000+04:30

.
.
یک روز آمد نشست. کنار من، درست کنار چرخ‌های ویلچرم. همیشه با میله‌ها و پره‌هایش بازی می‌کرد. یک چیزهایی گفت. من عصبانی شدم. عصبانیت برای یک آدم بی‌حرکت خیلی زاید و بی‌مصرف است. هر چند ربطی به من نداشت. اما من از این‌جا، از این پنجره خودم را وکیل کلاریسا و پروین می‌دانم. چون دیده‌ام‌شان. بی‌قراری‌هایشان را و پرسه‌زدن‌هایشان و مگر می‌شود آدم، حتا از پشت این پنجره، کسی را بی‌تاب ببیند و به هیچ وَرَش هم نباشد؟ بعد این دختر، مهسا، بیاید بنشیند کنار من، وقتی هم فکر می‌کنم که ازم بزرگتر است یعنی یک جورهایی باید از من عاقلتر باشد، دلم می‌سوزد از این‌که نمی‌توانم از روی صندلی چرخ‌دارم بلند شوم و یکی بخوابانم توی گوش او و آقای میم. دیده بودم آن روز از همین پنجره که آقای میم چای گذاشته بود و از همین‌جا یقه‌ی سفید اتوزده‌اش را که فقط بعضی وقت‌ها می‌پوشد دیده بودم. بعد چیزی نبود، تا پرده‌ها را کشید. حواسش جمع است. پرده‌ها را می‌کشد. برعکس پروین. پروین همان‌طور لخت جلوی پنجره‌های لخت‌تر و چشم‌های برهنه‌ی هار راه می‌رود، می‌رقصد، از این آینه به آن آینه، بدون این‌که حتا به فکرش برسد که این صدای پایی که بالای سرش می‌آید، صدای دوتا پا، یکی مال آقای میم است و آن یکی شاید مال زنی دیگر باشد، مهسا.

وقتی مهسا رفت تا سوپ شبم را بیاورد و زیرم را تمیز کند، این‌ها را نوشتم تا عصبانیتم فروکش کند اما عصبانیتم از مهسا به آقای میم تغییر‌مکان داد. آن روز با خودم فکر کردم عاشق بد کسی شده‌ام.
.
.

از انتهای کوچه صدای بععععع می‌آید

2011-05-08T23:45:00.001+04:30

ک. د از خواب می‌پَرَد. اسمش را مخفف کرده چون هفته‌ی پیش، روز سه‌شنبه، گوشه‌ی دفترچه‌ی یادداشتی که سَرِ آبی‌رنگ یک اسب روی جلدش حک شده، به این قطعه که روزی یا شبی یادداشت کرده، برخورد: «من دلم سخت گرفته است از این مهمانخانه مهمان کش روزش تاریک»، ظرف‌هایش را از بالای پنجره ریخت پایین. سه‌شنبه‌ها همیشه روز عجیبی است که بَر آن حتا برف می‌بارد یا دانه‌های برنج خودکشی می‌کنند ته یک چاه تاریک. صدای ظرف‌های شکسته مهسا را از جایش بلند کرد. مهسا گفته بودم؟ پرستارم. فضول، پر از اعتماد به نفسِ خیالی و نفرت‌انگیز. من که این‌جا نشستم که سرم کج افتاده و گاهی آب دهنم کش می‌آید و سرازیر می‌شود روی یقه‌ام، مجبورم روبه رویم را نگاه کنم؛ اما مهسا... دخترک فضول و پررویی‌ است که خودش را زورکی عاشق آقای میم کرده تا روشنفکر باشد. اصلا فکر می‌کنم باعث این‌که کلاریسا خودش را ک.د. نامیده و درها را روی خودش بسته، آقای میم قلمش خشکیده و باند رول جوهر دستگاه تایپش دیگر هیچ‌کجا پیدا نمی‌شود و این‌که پروین آینه‌هایش را با زن‌های منعکسش شکسته، خودِ خودِ مهساست و من قسم خورده‌ام که یک روز انتقام آپارتمان روبه رو و ساکنین‌اش را از مهسا بگیرم. آن روز یک روز سه‌شنبه خواهد بود.
.
.

پروین: چیزهای دیگری که دید زده بودم

2010-09-12T18:52:00.000+04:30

پروین عادت کرده بود. از خیلی سال قبل وقتی پسربچه‌اش سه چهارساله بود و از خانه‌ی قبلی‌اش زده بود بیرون و آمده بود ساکن این طبقه‌ی میانی شده بود. عادت داشت که مدام پسربچه را نبیند. عادت داشت نقش مادرهای قوی را بازی کند. از آن مادرها که وقتی بچه‌شان می‌خورد زمین، از خودبی‌خود نمی‌شوند که بدوند و میان راه سکندری بخورند و پای خودشان پیچ بخورد.

پروین جلوی پسربچه از روز اول لباس هم تن‌اش نکرده بود. این را دیده بودم که می‌گویم. پسربچه هم لمبر او را جوری می‌گرفت که انگار انگشتش را گرفته و می‌خواهند هر دو با هم از خیابان رد شوند. عادت پروین شده بود که چند روز، چند روز پسربچه را نبیند. نخواهدش. زن‌های آینه‌ای - زن‌های منعکس - افسرده می‌شدند. پروین اما به صدای پای طبقه‌ی بالا گوش می‌داد. صدای پا هر جا می‌رفت پروین هم همان ور می‌رفت. صدای پا آرام بود. در حد تکان‌های کوچک و صداهای بم که طاق ضربی بالای سر را می‌جنباند. در حد همان جنبش کوچکی که پروین زیرپوست‌اش از حرکت خون در رگ‌هایش می فهمید و این طور می‌شد که صدای پا تا زیر پوست پروین می‌رفت و می‌رفت با رگ‌ها همه جا را می‌گشت و بعد زن‌های توی آینه - زن‌های منعکس - داغ می‌شدند، سرشان را بلا می‌کردند و می‌رقصیدند و عشوه‌‌گری که کسی بل‌که بیاید و سیراب‌شان کند. دیگر کسی به فکر پسربچه نبود.

پروین، مادری قوی بود. بالش کوچک را بغل می‌کرد و همین‌طور برهنه با باد کولر می‌خوابید.

مورد پیچیده‌ی کلاریسا

2010-09-11T04:43:00.001+04:30

کلاریسا باید خوش‌حال باشد. این را من می‌گویم که از دور نگاه‌اش می‌کنم. هر روز. این‌طوری که می‌شود فرض کرد من، که فلج هستم، که نخاع‌ام معیوب است، با سر ِکج همیشه از گوشه‌ی پنجره توی کوچه را نگاه می‌کنم و رو‌به‌رو را. نمای آپارتمان رو‌به‌رو سنگ چینی است، سفید با رگه‌های خاکستری و آبی تیره. اسکلت‌بندی‌ ساختمان هم طاق ضربی قدیمی است، از آن‌ها که یک دیوار کلفت میان هر خانه است که حمال است. کلاریسا طبقه‌ی دوم است. پروین - همان که همیشه برهنه می‌گردد- اشکوب سوم و بعدترها از آقای میم هم می‌گویم که طبقه‌ی چهارم است. من به پروین اشراف بیش‌تری دارم اما کلاریسا را هم خوب می‌بینم چون نگاه‌ام از بالاست. بعدها خواهم گفت که چون آقای میم قد بلندی دارد، می‌تواند از بالا نگاه‌ام کند و من با همان سر خمیده از زیر چشم بپایم‌اش.

مورد کلاریسا خلاف بقیه، هیجان انگیز است. خانه‌ی کلاریسا همیشه پر از آدم است. لحظاتی که خانه نفس می‌کشد و خستگی درمی‌کند، وقتی است که کلاریسا می‌رود تا برای مهمانی بعدی خرید کند. کیسه‌های خرید او همیشه سنگین است و همیشه «گل‌ها را خودش می‌خرد» و توی گلدان‌های بلوری و تراش‌دار، تُنُک می‌چیند.

مهمان‌های کلاریسا وقتی می‌آیند اول می‌نشینند و بعد که گیلاس‌های پایه‌بلندشان دوبار پر و خالی شد، راه می‌روند توی خانه و دو به دو یا جمعی با هم حرف می‌زنند. کلاریسا میان‌شان راه می‌رود و با هر کدام که گپ می‌زند، می‌خندد. من شادی کلاریسا را از همین فاصله توی لبخندهایش می‌بینم. هر چه هست با چهره‌ی شبانه‌اش، وقتی خانه خالی است، نشسته روی مبل خیره می‌شود توی تاریکی و ظلمات بیرون پنجره؛ خیلی فرق می‌کند و من هنوز نمی‌دانم کلاریسای واقعی کدام است. اما فکر می‌کنم دست آخر یک روز زمستانی، او، همین کلاریسا، یک پلوور یقه اسکی قهوه‌ای با شلوار جین آبی بپوشد و یک پالتوی کوتاه زرشکی بالاپوشش کند و شال سورمه‌ای بر سر و ساک کوچکی به دست از خانه بیرون بیاید و وقتی چکمه‌های کوتاه‌ و بی‌پاشنه‌اش روی برف‌ها رد انداختند، بپیچد سمت راست و آرام تا ته کوچه برود و دیگر هیچ کس خبری از او نداشته باشد تا همیشه.

سپیدار بلند نازا

2010-09-05T01:19:00.000+04:30

حالا هنوز توی این آپارتمان کوچک پروین مدام یادش می‌رفت لباس بپوشد. عادتش شده بود. عادت از قدیم مانده بود. خانه‌های قدیمی، یک طبقه بودند و ایوان‌دار، ایوان‌ها سقف‌دار و تا هرجا سرک می‌کشیدی، نمی‌شد توی خانه را بسُکی. حالا این‌جا هم باز لخت بود، هر قدر هم می‌دانست از روبه رو دست‌کم شش خانه می‌بینندش، از پشت سر هم پنجره‌هایی، شیشه‌هایی، روزنه‌هایی را می‌توانست بشمارد. توی خانه هم که آینه‌ها نامحرم بودند. غیر از دستشویی که تا سینه‌ها را نشان می‌داد، دو تا آینه‌ی دیگر هم بود که یکی تا ران‌ها و آن یکی تا زانوها را هم نشان می‌داد. هیچ وقت خودش را توی آینه نمی‌شناخت. حتا نیم‌نگاهی نمی‌کرد. انگار زن‌های لخت و برهنه‌ی توی آینه‌ها زن‌های دیگری بودند خودخواه و حسود. توی کارها کمک نمی‌کردند. موقع گریه‌هایش خودشان را به ندیدن می‌زدند و وقت‌هایی که با خودش می‌رقصید، همه دوره‌اش می‌کردند و توی گوش هم پچ‌پچ می‌کردند. اماپروین همیشه باهاشان بود وقت اشک و درد روبه‌روی‌شان نشسته بود. حالا خط قرمزی روی گردی پ.ستان‌ راست پروین افتاده بود که نه خودش و نه هیچ کدام زن‌ها نمی‌دانستند از چیست. مثل رد سوختگی، رد چاقوی داغ یا شمشیر گداخته، انگار توی خواب شکنجه‌اش کرده‌اند. یادش نمی‌آید. لابد چون عضو بی‌خاصیتی بوده. نه کامی داده و نه کودکی سیر کرده. سترونِ سترون.

تنهایی یک دونده دو استقامت

2010-08-31T14:59:00.000+04:30

آن وقت‌ها تلویزیون زیاد نشانش می‌داد. وقتی می‌دوید اطرافش خیلی خالی توی چشم می‌زد. یک جوری آشنایی‌زدایی از تصویر تماشاچیانی که حتا تا توی جاده می‌آیند که دوچرخه‌سوار یا دونده‌ی استقامتی را تشویق کنند. یکی از این تماشاگران همیشه یک چیزی زمزمه می‌کند توی گوش قهرمان که باعث برنده شدنش می‌شود. مثل وقتی که من از اتاق عمل آمدم بیرون و هیچی نمی‌فهمیدم جز درد و صداهای درهم و برهم و یکی آن وسط توی گوشم گفت:«دختره، یه دختر خیلی خوشگل» و آن نوزاد بوزینه(!) برایم زیباترین موجود دنیا شد.

تابستان‌ها همه این طوری‌اند. از طرفی کش‌دارند و شلوغ‌اند. درهم و برهم‌اند. بی‌نظم. یک رقابت شلوغی درمی‌گیرد توی همه‌ی دنیا که تابستان را باید خوش گذراند. چرا؟ یا دست‌کم برای ما چرا؟ برای ما که نه می‌توانیم از شدت گرما کم لباس بپوشیم، ولو باشیم کنار سواحل، مجالس رقص با دوستان‌مان برپا کنم یا چی؟ ما فقط ادای خوشگذرانی و هول و اضطراب رقابت را داریم. بی‌معنی‌ است. مسافرت‌های بی‌برنامه، جمع‌های شلوغ، دوستان از گرد راه رسیده یا دوستان همیشگی و بی‌قدرتی در هماهنگ کردن برنامه‌ها و ... این‌ها همه درد دویدن در تابستانی است که ظاهرن شلوغ است، اما حتا یک نفر هم نیست که توی گوشت فریاد بزند:« داره میاد، یه کم مونده، سرما و آرامش داره میاد»

نمی‌خواهم غر بزنم. خدا را هم باید شکر کنم. همه چیز روال عادی خودش را دارد. در محدوده‌ی شخصی. مهر هم که بیاید منظم‌تر می‌شوم. نویساتر. و فقط داستان. حتا این جا. از روزمره‌نویسی خسته‌ام. و به نظرم بی‌فایده‌ترین کار دنیاست. یعنی برای کسی که می‌خواهد نوشتن را مثل غذا خوردن و نفس کشیدن، مدام و ممتد و بی‌وقفه دنبال کند. خلاقیت ندارد. باید بشود همان روزمره‌ها را شکل بدهی و قالب بزنی. روزمره‌نویسی مثل یک تکه گِل می‌ماند که تالاپ پرتش کنی روی صفحه. حال و روز هم که یک روز خوب است و یک روز بد. کلن تعریفی ندارد. پس چه فایده؟

دارد یک چیزهایی دستگیرم می‌شود. چیزهایی که برای من بزرگ است و خوش‌حالم که به موقع پیش آمده. مثل جهان‌بینی می‌ماند. مثل عینک. یک عینک که فیلتر جلوی چشمان آدم را بردارد و بگوید راه چیست و چاه کجاست. آدم‌های جدید دور و اطرافم هم جالب‌اند. محیط جدیدم. یک چیزهایی بود تا حالا که رویش با یک ملافه‌ی ضخیم پوشانده شده بود. ملافه را کنار زده‌ام. نشسته‌ام دارم نگاه می‌کنم. زیر این ملافه هنوز برایم نامانوس است. هنوز جرات ندارم به اشیاء دست بزنم. فعلن نگاه‌شان می‌کنم. مهر که بشود می‌نویسم‌شان. شب‌ها که طولانی‌تر بشوند. شب‌های عزیزی که بیایند و بنشینند کنار دست آدم. آرامش و سکوت‌شان را بدمند توی نفس آدم و خیال را راحت کنند. فعلن باید چشم‌چشم کنم برای خط پایان. شاید کسی هم پیدا شود توی گوشم فریاد بزند. کسی که می‌آید.

پوچ محض

2010-05-12T20:16:00.005+04:30

آمده بودم تا چیزی قلمی کنم، چیزی شبیه به حوالی یک سال‌گرد، چیزی به بهانه‌ی حوالی یک سال‌گرد... چیزی که بشود و قابل آن را داشته باشد که بشود گرد این‌جا را با ان گرفت. غباری آن قدر ضخیم شده، که سر درگم‌ام می‌کند. نشد... ننوشتم... نمی‌نویسم. بی‌فایده است. سبویی که شکست را تنها می‌شود بند زد. بند زدم اما هیچ وقت آن برق اردی بهشت 86 را نخواهد داشت.
.
.
این هم یک بهانه. حتا اگر دیگر آن قدر بی‌تابی نباشم. معرفی کتاب به هر بهانه‌ای خوب است. دعوت پویان، یا به دعوت این دوست

بدون شرح

2010-04-12T01:41:00.003+04:30

این‌جا هنوز هوا سرد است و عقل از من فرار می‌کند

2010-03-21T14:19:00.000+03:30

تجریش این‌طور است. این‌طور که آخرین ساعت‌های سالی را قدم زنان و بی‌خیال بتوانی گز کنی و کسی هم نپرسد خرت به چند من. یله بدهی بگذاری هر چقدر دل‌شان می‌خواهد به تو تنه بزنند و دست‌مالی‌ات کنند. این ساعت‌های آخر اگر مثل توی‌زرورق‌بزرگ‌شده‌ها رفتار کنی بدتر انگشت‌ات می‌کنند. یله بده، دست باز و سینه جلو... آها همین است. آن وقت می‌توانی یک کاسه آش داغ را همان طور خوش‌خوشان بخوری و سه شاخه شب بو را از ته وانت طرف برداری به مفت و بعدش اگر خیلی دل‌ات سوخت که زنش زنگ زده و می‌پرسد از مردش که بالاخره این دم آخری کی می‌رود خانه بنشیند پای سفره‌ی هفت سین پیش بچه...، از میان یک پول آبی و یک سبز و یک زرد، زرد را درآوری و شرم‌زده بدهی بهش و مرد که داد زد خانوم بقیه‌اش، لای تن‌های داغ از هرم تعجیل گم شوی. تخمین زدم از آن‌جا تا مثلن میدان نیرو هوایی چقدر راه است یا تا سه‌راه سوسکی حتا تا مجیدیه و افسریه تا میدان شاه‌پور. نگران‌اش شدم هشت و سی و پنج. خنده‌دار بود اما من روی نیمکت پارک شطرنج نشسته بودم و به خم یال‌های اسب سیاه فکر می‌کردم و منتظر ساعت نه و یازده دقیقه بودم- که فکر می‌کردم سال نو می‌شود به اشتباه- نگران مرد که بالاخره شب بوهایش را فروخت و رفت و رسید خانه یا نه و می‌لرزیدم از سرما و دست آخر تف کردم و شاشیدم به خودم و هر چه معتقدات و غیرمعتقدات است. لعنت به این سالی که من تویش ترک شدم. لعنت به تو که نمی‌دانی ترک‌شدگی چیست و لعنت به سی و هشت‌سالگی و ترک شدگی و لعنت به مادری که باید بغض‌اش را بخورد و مدام بخندد تا دخترش فکر کند این‌ها اداهای عادی همه‌ی نویسندگان دنیاست و خوش‌حال باشد که مادرش درست مثل همه‌ی نویسنده‌های بزرگ دنیاست. خوش‌گل شده است لامصب. یعنی برایش خوش‌حالم و اصلن دلم نمی‌خواهد از فکر لباس صورتی و لاک و سایه‌ی چشم آبی رنگی که تازگی پشت پلکش می‌زند، دربیاید. دوست ندارم به جز ساسی مانکن چیزی گوش بدهد و وقتی زمزمه می‌کند« به یاد یاری خوشا قطره اشکی» پشت‌ام می‌لرزد. می‌دانم دوستش دارم و از این تنها فکت زندگی‌ام بدم می‌آید چون می‌دانم تنها کسی است که مجبورم کرده به زندگی و وادارم کرده به لذت بردن. تنها کسی که جلوی تباهی را گرفته. بقیه همه تباه کردند و رفتند. صبا اگر در مقابل تمیز کردن کمدش مسئول نباشد، در جلوگیری از بدبختی ِ کامل من مسئول است. بقیه‌ی آدم‌ها یک سره بی‌مسئولیت‌اند. پرت شدم. همیشه پرت می‌شوم. نباید این متن را توی وبلاگ بگذارم. می‌دانم. ولی دست آخر می‌گذارم و نمی‌دانم چرا. لابد چون می‌خواهم همه نچ‌نچ کنان سر تاسف تکان بدهند... نه تف... فقط می‌خواهم خلاص بشوم از این حرف‌ها اصل مطلب این بود که بیایم و پز بدهم که من به همه‌ی آدم‌های متفاوت و فردگرا یک سور زدم. یک ساعت بعد از سال تحویل بنزین زدم توی یک جایگاه خلوت و با یک پراید نوک‌مدادی ِ صندوق‌دار داغان راهی جاده‌ی فیروزکوه شدم. جاده‌مه‌آلود بود و خالی؛ من داد می‌زدم بیابان را سراسر مه گرفته و حواس‌ام هم بود که میان کوه هستم، نزدیک پل ورسک و اصلن بیابانی در کار نیست. بروم یک بار ابتدا تا انتهای کلیات نیما یوشیج را تورقی کنم باید از مه کوهستان گفته باشد. حس ترس و تاریکی و تنهایی و رضایت. سه صبح که رسیدم باز زنجیر شدم به این صندلی و سه‌تا ایمیل خواندم که فقط مال خودم و به اسم خودم بود. بقیه را ریختم توی زباله. آن سه تا را هم چون ازشان ممنون‌ام باید بنشینم سر فرصت و برای تک‌تک‌شان به فراخور جواب بنویسم و حال‌شان را خوب کنم که حال‌ام را خوب کردند. حالا هم این‌جا توی این آسایش‌گاه هیچ چیزی فرقی نکرده. فقط بیست و چهار ساعت در خواب و بیداری لطیف*‌وار، عمری بود که گذشت.

* لطیف پسرک قهرمان داستان بیست و چهار ساعت در خواب و بیداری است که صمد بهرنگی نوشته. همان که عاشق آن شتر پشت وینرین اسباب‌بازی فروشی در تهران است.

همیشه بهار

2010-03-17T19:45:00.001+03:30

اهل بهاریه نوشتن نیستم. یا نوشته‌ای به سنت آخر سال و این‌ها. نه که این عمل من- ننوشتن بهاریه- اعتراضی باشد به وضع موجود یا عصیانی باشد از جنس آنارشی و خواسته باشم که دگرباشی کنم. دلیل ساده‌اش این است که من عقب مانده‌ام. من در متن‌ها و کتاب‌های نخوانده، در خانه تکانی ِ نکرده، در تارهای ابروی برنداشته مانده‌ام. عدس‌های من فراموش شده‌اند که سبز شوند (شما را به خدا نشانه‌شناسی نکنید از سبزی) من دچار فراموشی شده‌ام، فراموشی و حرکت روی دور کند. من یادم نمی‌آید امروز بعد از دیدن آقای اسلامی چه کردم. اسم ویرجینیا ولف و طعم قهوه اسپرسو یادم مانده و بهت خودم در شلوغی و این جمله که مدام توی سرم تکرار می‌‍شد: میان این همه آدم دنبال چی هستی؟ فکر کنم در آن زمان: امروز ساعت سه ، و مکان: خیابان‌های شلوغ تهران ؛ من تنها آدمی بودم که نمی‌دانستم برای چه حرکت می‌کنم و به چه مقصدی. همیشه این‌طور بوده؛ کند و کش‌دار. همه چیز برای من سر فرصت است. زبر و زرنگ نیستم. چاق‌ام، این یک طرف ماجراست. اما سوی دیگرش این است که عجله‌ای ندارم. هیچ‌وقت نداشتم.

من جا ماندم، مثل همیشه در همه‌ی مسابقه‌ها. من توی سال 88 ماندم، می‌مانم. آن قدر می‌نشینم تا بالاخره همه‌ی عقب ماندن‌هایم را جبران کنم. من هیچ عجله‌ای ندارم تا روزهایی که می‌گذرند را بشمارم و توی تقویم سال جدید دنبال روز تولدم بگردم یا تعطیلی‌ها را علامت بزنم. هنوز نشده‌ام خلاص ِ تصاویری که دیدم و خبرهایی که شنیدم. هنوز سکوتِ دیسورت شده‌ای از عصر آخرین دوشنبه‌ی بهار امسال توی مغز من کش آمده و توضیحی برایش نیست. هنوز صدای کوفتن دری به یادگار از آخرین روز تابستان، مرا از جا می‌پراند. شاید دوسال طول بکشد شاید هم بیش‌تر. شاید اصلن نتوانم زمان را اندازه گیری کنم برای ساختن خرابه‌ها و بعد درست کردن عمارت‌های نو. خسته‌ام. خسته و کش آمده و کند و از شما چه پنهان که غم‌گین. یعنی همین حالا که این را می‌نویسم بینی ِ تیرکشیده‌ای دارم و تخم چشم‌هایی سوزناک. اما خوش‌حال از این‌که دست‌کم میان این همه گرفتاری و عصبیت، جایی هست که در آن صادقانه درد دل کنم. من هم شاید ام‌سال وقت تحویل زیر درختی روی نیم‌کت پارکی بنشینم و سیگاری را میان انگشت شست و سبابه‌ام پنهان کنم و کش بیایم تا ابدیت.

و سوگند

2010-03-13T12:00:00.002+03:30

به لحظه‌ای که فریاد می‌کشد: الهیکم التکاثر... و دنده را معکوس می‌کنی و قدرت می‌گیری.

آرامسایشگاه*

2010-03-08T21:55:00.000+03:30

هفته‌ی پیش روز سه‌شنبه ساعت هشت و نیم شب بود که پرستارها آمدند و با مهربانی آیین همیشه‌گی را اجرا کردند. پیش‌بندی دور گردن‌ام بستند و ابتدا با قیچی و بعد تیغ‌ای که دسته‌ی صورتی رنگی داشت، موهایم را تراشیدند. حالا دوشنبه است. هشت مارس است. هفده اسفند است و ساعت هم ده، ربع کم است. موها جوانه زده‌اند. آسایش‌گاه آرام و ساکت است. هیچ چیزی فرق نمی‌کند. نفس‌ها آرام بالا و پایین می‌روند. همه چیز روی یک خط بی‌تحرک است. نه زن داریم و نه مرد.

پ.ن. شب برای شام سالاد داشتیم.

پ.پ.ن. تا خرداد 89 چه قدر رشد می‌کنند؟

پ.پ.پ.ن. دی‌شب تا دیر وقت با یکی از بیماران اختلاط کردم. او می‌گفت برای ما شکست‌خورده‌ها، همه چیز بازی است.

*نام بازی نوشته‌ی بهمن فرسی

موسم ِگریز

2010-03-07T05:48:00.002+03:30

برای زن‌های خیال‌باف سرزمین‌ام

همه چیز از قصه‌ها شروع شد. از قصه‌ها و زن‌ها. از قصه‌ها که روایت کردند و از زن‌ها که باور. حالا این روزها باورها کم‌تر شده‌اند و قصه‌ها واقعی‌تر. آدم‌هایی مانده‌اند گوشه‌کنارها، گوشه‌ی یک اتاق یا یک روستا یا هر جایی که مثل ته دنیا باشد، که هنوز دارند باور می‌کنند و به امید این رویا زنده‌اند که «کسی که کوه را می‌گذارد روی دوش‌اش خواهد آمد» کسی که خواب دزدیده‌شان را برمی‌گرداند و کسی که «از آسمان توپخانه در شب آتش بازی می‌آید» و دخترها توی گوش عروسک‌شان آن قدر می‌خوانند تا عروسک، سخن‌گو شود.

مکرمه می‌نشست، چهارزانو شاید، مدادش را زبان می‌زد و نقش می‌زد. نقش لیلی و مجنون. عشق را می‌کشید. آرزوهایش را رنگ می‌کرد. قصه می‌کشید. باران می‌آمد، می‌خورد به سقف، تق‌تق و مکرمه تنهای تنها صدای سم اسب‌ها را با قلم مو ضربه می‌زد. همان اسبی که مردی می‌راندش و بالاخره می‌آید و مکرمه را می‌دزدد. مردی که مثل ممدآقا –خدابیامرز- کتکش نمی‌زند. مردی که نمی‌رود چند روز- چند روز بماند خانه‌ی هوو و او را تنها سُر بدهد توی خیالاتش، توی ترس‌هایش. مردی که یک هو در را نمی‌بندد پشت قدم‌هایش و او را از سر استیصال نقش زمین کند. اسب هم اگر نبود، نبود. باک‌اش نیست. خروس می‌کشد و صورتک‌های هرز آدم‌ها زیر پنجه‌های خروس، وقت فرار خط خطی می‌شود.

مکرمه به گریه‌ام می‌اندازد. مکرمه «من» است، ما است. همه‌ی ما. مرد و زن. جسارتِ نداشته‌ی ماست که دیوارهای خانه‌اش، تک تک سنگ‌هایش، یخچال و اجاق گازش و قوری چینی سفیدش را رنگ زده. به همه چیز رویایش را حقنه کرده. هر کجا چشم گردانده، مرد سیبیلوی مو شبقِ ِ اثیری‌اش را دیده سوار بر اسب که می‌خواسته پی او بیاید. قصه‌‌ی امیر پازواری و گوهر، قصه‌ی بابا طاهر و شیطان و فرشته همه روی دیوارها جا خوش کرده‌اند و انگار کن شب است و تنهایی و سکوت، بخوابی میان این همه نقش و یادت برود هر چه درد داری. و این کار زنان این مرز و بوم است. توی رویاهاشان؛ بشنوند «تو»ی هر شعری و ترانه‌ای، بانوی هر قصه‌ای و نقشِ لیلی هر باسمه‌ای، آن قدر که دیگر هیچ نخواهند. نمی‌دانم درست است یا نه... نمی‌خواهم فکر کنم... من شهرزاد قصه‌گو را و مکرمه را و ملیحه خانم را دوست دارم و اشک‌هایم نه از سر غم که همه از شکوه و ابهت رویاهاشان است.

اسم‌اش را خیلی شنیده بودم. زیادند که یک هو معروف می‌شوند و ما آدم‌هایی که رویا نداریم و به همه‌چیز می‌خندیم و باور نمی‌کنیم، مدام امروز را به فردا و فردا را به پس فردا حواله می‌دهیم، هیچ وقت نمی‌دانیم‌شان. همین شد که ترسیدم ... ترسیدم که خرداد 89 بیاید و من ندانم مکرمه کی بود. سه چهار روز قبل با آزاده و دوستی دیگر و علی و صبا رفتیم ده مکرمه‌ی قنبری- این را مخصوص می‌گویم برای کسانی که می‌آیند شمال، این سوتر، بابل و بابلسر و شاهی و ... که ده مکرمه جاییست میان اتوبان قائم شهر به بابل وقتی دو تا دوربرگردان را رد کردید- از آن وقت صبر کردم که در خور مکرمه بنویسم اما نشد. یعنی گاهی انگار نقش‌ها و تصویرها از کلمات پیش می‌افتند. کلام من هم قاصر شده یعنی مانده‌ام حیران و مستاصل. حالا صبح شده خروس می‌خواند و من یاد نقش خروس روی دیوار...

ملیحه خانم

2010-03-06T14:28:00.002+03:30

بلوتوت دست‌گاه‌اش را روشن می‌کند. نوشته: ghamotanhae می‌دانم همین است. باز از روی عادت یا بیماری یا برای باز کردن سرصحبت می‌پرسم: اسم موبایل‌تون غم و تنهائی‌ه؟ لبخند عمیقی می‌زند.

آره دیگه. چه اسم دیگه‌ای می‌تونست باشه خانوم.

میان آهنگ‌ها می‌گردم. داریوش...داریوش... داریوش... ندارم. (لعنت به من!)
ولی جدیدشو دارم

نه خانوم جون «وطن» نداشته باشه توش

می‌خندم. آها پیدا کردم. اونی که می‌گه فریاد کشیدم تو کجایی تو کجایی

همین خوبه. بالاخره پیداش می‌شه یه روزی

برایش بلوتوت می‌کنم.

شبیه‌سازی

2010-03-02T03:57:00.000+03:30

امروز روز سه‌شنبه یازدهم اسفند 88 است. تصور می‌کنم که تا یازدهم خرداد 89 باید در یک آسایش‌گاه روانی باشم. جنون هیچ قاعده‌مند نیست. مجنون بی‌اعتنا به قضاوت اطراف‌اش است. گاهی زنجیر پاره خواهد کرد. گاه سکوت می‌کند.

تکه‌ای از داستان بلند

2010-02-28T23:11:00.001+03:30

مرغ ته گرفته بود. جوری که حتا نمی‌شد گفت برشته شده و روی‌اش را با قرمزی رب و حلقه‌های هویج و پیاز پوشاند. ثریا قابلمه را روی میز جلوش گذاشته بود و داشت از پنجره حیاط را نگاه می‌کرد و هیچ حواس‌اش نبود. با نوک چنگال توی دست‌اش روی میز خط می‌کشید. زورش زیاد می‌شد این طور وقت‌ها. گوش‌هایش تیر می‌کشید. دل شوره‌اش از نگرانی نبود. از حالی بود که تنها راه گریزش همان نوک چنگال بود. و کنده‌گی روی میز که از میان گل‌های رومیزی گذشته بود و حالا داشت چوب را زخمی می‌کرد. گاهی بغض بالا می آمد توی گلویش. بزاق دهانش را جمع می‌کرد و فرو می‌داد تا بغض برود. می‌ترسید بلند نفس بکشد یا دهانش را باز کند حتا برای تر کردن لب‌های خشک شده‌اش، مبادا فریاد بزند. فاصله‌اش با خطی که آن طرفش جنون بود تنها یک چنگال بود، سطح روی میز بود، قابلمه‌ی مرغ ته گرفته بود. حیاط همان حیاط بود. اما انگار خاکستری‌تر. نزدیک عصر گرفته‌تر هم می شد. همین حالا بود وقتی که صدای اذان هم بپیچد توی محل. شاید اشتباه کرده بود زودتر مرخصی گرفته. شاید توی آن اتاق و با آن همه حجم کاری که روزهای آخر سال سرازیر می‌شود حواسش پرت می‌شد و آرام‌تر. ترسیده بود پرش به پر یحیا بگیرد. از وقتی رویا رفته بود کارشان چند برابر شده بود و ثریا تنها کسی بود که نمی‌توانست گله کند. رویا هر چه که بود تر و فرز بود. همین قدر فکر کردن به کار چند دقیقه‌ای ذهن‌اش را باز کرده بود و حالا صدای اذان باز برش گرداند به حیاط و بوی مرغ ته گرفته و چنگالی که حفر کرده بود و گود انداخته بود گوشه‌ی میز را. توی حیاط باد می‌آمد. لباس‌ها روی بند بی‌قرار بودند. سینه‌اش را صاف می‌کند آرام بلند می‌شود و چنگال را رها می‌کند. دست می‌کشد به دامن‌اش. دستی هم به موها. باید لباس‌ها را بیاورد تو.

شیوه‌ی نوشین لبان

2010-02-28T12:52:00.002+03:30

تبر،
تمام قد دست تبار تشنه است
تیر،
بر تارک بلند توهم

این روزها التماس اگر نکرده باشی
نمی‌ارزی

قبول دارید شب‌ها آدم طور دیگری می‌شود؟

2010-02-24T04:47:00.001+03:30

مدت‌هاست نمی‌توانم مثل قبل این‌جا بنویسم. مثل هر وبلاگ‌نویس دیگری یک وبلاگ مخفی دارم، که شوخی خوش‌مزه‌ی روزگار است این‌که؛ آن‌جا هم نمی‌توانم بنویسم و گاه به گاه و به شوق همان یک نفری که می‌شناسدش می‌نویسم. چند روز قبل یا هفته‌ی قبل فکر کردم دردها کمی تسکین پیدا کرده‌اند یا دست‌کم راه مقابله با بلاها را پیدا کردم که باز تیری دیگر شلیک شد و یک‌باره هر چه رشته بودم پنبه شد. حالا دارم به خودم زور می‌گویم: باید بنویسی. باید بنویسی. باید.

سه زنِ سیاه هستند که می‌خوانند. سه سبک مختلف. سه نسل مختلف. سه شکل و ظاهر مختلف. هر کدام یک طوری هستند برای من. یکی مال همان خاطرات نوجوانی است و ویدئوهای بتامکس و شوهای ته فیلم‌ها و شانسی که گیرمان می‌آمد. دومی تنها یک یا دو آهنگ بود اول در یک نوار کاستِ مکسل که وقتی آهنگ تمام می‌شد عزا می‌گرفتم که چطور طاقت بیاورم دوباره برگردانم، طوری که سر آهنگ باشد و دست آخر یک طرف نوار سونی 60 دقیقه را فقط آن آهنگ ضبط کردم و ... حکایت سومی اما مربوط به دوران عقل و بلوغ فکری بود. یک انتخاب بود. میان تعداد زیادی موزیک راک و ترمپ و کانتری ... گوش‌نواز شد. یک آهنگ‌اش شد آهنگ «ما» هر کدام‌تان شاید داشته باشید این آهنگِ«ما» را. خب البته شرط اول‌اش بودنِ «ما» است. کارکردهای خوبی دارد. اولی‌اش و مهم‌ترین این است که وقتی یکی از «ما» نباشد. بگذارد برود، یک‌باره، توی خلا رها بشوید، می‌شود پناه برد به آن آهنگ و گریه کرد، یا فحش داد، یا پیش‌نهاد می‌کنم بهت‌زده خیره شوید و باور نکنید. گاهی باید گول بزنیم خودمان را. گاهی باید خیال ببافیم، با لحن کودکانه سر خودمان را شیره بمالیم«رفته است ماموریت»، «برمی‌گردد» «یک روزی یک هو درمی‌زند» یا اصلن فکر کنید به جایِ تیغ جراحی روی سینه‌اش و فکر کنید «دیگر چه کسی می‌تواند آن زخم کهنه را شکل هلال ماه ببیند توی آسمان» و درست به همین دلیل فکر کنید یک روزی باز سرتان را روی همان هلال ماه خواهید گذاشت و مخلوطی از دو صدای ضربان قلب را خواهید شنید که دقیقن نمی‌توانید بگویید کدام مال خودتان است کدام مال هلال ماه.

دور شدم و قصدم اصلن این نبود. شاید آدرس آن یکی وبلاگ را با این یکی اشتباه گرفته باشم. من می‌خواستم فقط بگویم چطور شد که سه زن، صدای‌شان، امروز نجات‌ام داد.حالا از چه، بماند که شما خودتان هم تک تک، امروز نیاز به نجات داشتید. یعنی حالا همه‌ی بلاها یک باره و به شکل جمعی می‌آیند و وقتی از چیزی صحبت می‌کنی درست می‌دانی که داری از چه صحبت می‌کنی و بقیه هم می‌فهمند. شاید آن وقت که یکی از «ما» آن طور یک باره رفت، اگر شما هم یکی از «ما»هاتان را گم کرده بودید یا از دست داده بودید یا هر چه، می شد همه با هم سر یک ساعتی -حدودن- مثل همین امروز بغض کنیم. ولی خب لطفِ مضاعفی بود که شامل حال شما نشد. اما حکایت امروز فرق می‌کند. می‌شود به هم یاد داد. هر کسی بگوید چطور از بغض رهانیده شده. چه کتابی خوانده، چه فیلمی دیده، نقاشی کشیده؟ دوش آب داغ؟ سرش را کرده میان بازو و سینه‌ی کسی و بوی تنش را سنیف کرده؟ یا رفته توی باران(؟) یا گرد و غبار قدم زده خوابیده و پتو را کشیده تا فرق سرش و یا در یخچال را باز کرده و با حرص هر چه بوده و نبوده را یک لقمه کرده و خب خبر یکی‌تان را دارم که با پانزده‌ هزار تومان پول توی جیب‌اش رفته نایب و یک فقره چلوکباب خورده همراه با حشو و زواید...

این بنده‌ی سرتابه‌پا تقصیر که این جا پشت این لوح شیشه‌ای-صدا کند گوش‌تان آقای قاسمی- نشسته و کاری جز غصه خوردن و نوشتن، یا نوشتن و غصه خوردن و یا هیچ‌کدام و فقط خواندن و حرص خوردن از او برنمی‌آید، عصر امروز به مصداق «حول حالنا» از این سه زن استمداد جست و پاسخی گرفت که تا این ساعت مقدس، نشئه‌ی آن است.

ساعت مقدس برای من دوازده نیمه شب که دخترک می‌خوابد، است تا گاهی خود صبح که ساعت شش و نیم بیدار می‌شود و به مدرسه می‌رود. در این مدت، فارغ از تب و تاب،با نور شمع یا عطر عود، کتاب می‌خوانم یا فیلمی می‌بینم یا چیزکی می‌نویسم و تقدس‌اش برای این است که این ساعت‌هاست که فردیت‌ام را برجسته می‌کند، خودم را دوست دارم وقتی غذا آرام روی اجاق قُل می‌زند و خروس حیاط همسایه که پشت پنجره‌ام است می‌خواند. همه‌ی این‌ها به کنار، آماده می‌شوم برای شنیدن خبرهای ناگوار روز بعد.

این سه زن به ترتیب عکس‌ها و یادآوری‌شان در متن:

Tina Turner ، Sade ، Tracy Chapman

هستند.

خشونت دو لبه‌ی راست و چپ دارد که تیز است و دانایی را سر می‌بُرّد

2010-02-18T02:25:00.001+03:30

«دل‌ام می‌خواد جِرِش بدم»

صداها از توی سیم رد می‌شوند. روی مبل چرمی زشت و پاره و مندرسی نشستم. روی صندلی چوبی، پشت میز گِرد نشسته شاید. تداعی می‌شود. اولین بار. خیلی سال قبل بود. به تعداد قدمت سال‌های وبلاگ‌نویسی که حالا هفت سال یا هشت سال شده انگار. دست‌پایین‌اش را می‌گیرم هفت سال. دوشنبه‌ای بود. نود می‌دیدم. نود ترک نمی‌شد. تلویزیون این قدر بد نبود. کانال‌های دیگر هم برای من متنوع نبود. یک جوری بود که زندگی بهتر بود. تاب و تحمل هم بیش‌تر. حوصله. حوصله‌ی آدم جدید. کشف دنیای پشت جمله‌های تازه. همه چیز این قدر تکراری نبود. می‌فهمم نفرت‌اش را ولی فقط می‌فهمم. دوست ندارم و قبول هم نمی‌کنم و می‌دانم که از سر دانستن نیست. دانستن توهم است. دانایی منطبق بر این تعریف نیست. این عین نادانی است. نادانی حرکت رو عقب می‌آورد و متاسفانه معیارش هم سن و سال نیست. توی همین چند ماه چقدر از این بچه‌ها یاد گرفتیم و یاد گرفتیم و هنوز هم داریم یاد می‌گیریم. خیلی نرم. داریم نرم می‌شویم و همین طور نَرمالنده بالیده می‌شویم و این عین دانایی است.

همین

2010-02-02T12:51:00.000+03:30

کلاریسا نمی‌داند چرا این کار را می‌کند. این که یک باره همه چیز را رها می‌کند. این رها کردن درست مثل آن است که دارد سبد لباس‌های شسته شده را با خودش تا روی تپه‌ای آفتاب‌گیر بالا می‌برد. پر شال‌ آبی رنگ‌اش در باد پرواز می‌کند، به عوض موهای افشان نداشته. و این‌جاست آن لحظه. کلاریسا آن بالا یک باره سبد را رها می‌کند. جیغ می‌کشد. نه به فریاد شبیه‌تر است. یعنی صدایش بم‌تر از جیغ زن‌های دیگر است. به خاطر سیگارهای پشت سر هم شبانه‌اش است یا ساعت‌های طولانی از روز که حرف نزده یا چی. شاید فقط خسته می شود. شاید بعد از آن مهمانی‌ها و گل‌ها دیگر رمقی نمانده برایش. شاید فکر می‌کرد تا آن لحظه‌ی خاص، تا آن نقطه روی تپه‌ی آفتاب‌گیر دستی دیگر باید می‌بود تا سبد لباس‌ها را که رها می‌کند بگیرد. شاید می‌خواهد روی چمن‌های آن تپه‌ی آفتاب‌گیر غلت بزند و همان طور روی شکم دراز بکشد و خودش را به زمین فشار بدهد و فکر کند از این هم‌آ‌‌غوشی باردار ِزمینی دیگر می‌‌شود، زمینی که خیلی به‌تر از پدرش خواهد بود. کلاریسا حوصله‌ی حرف‌های گنده گنده را دیگر ندارد. حوصله‌ی فکرهای عمیق. و مدام می‌خواهد گریه کند کلاریسا. کسی چه می‌داند کلاریسا چه مرگ‌اش شده. خودش هم نمی‌داند. شاید فقط و تنها غمگین است کلاریسا و غم او غمی غم‌ناک است. شاید فقط همین است.

رویای نیمه‌شب زمستان

2010-01-30T02:19:00.001+03:30

خواب که می‌آید سراغ‌ام، همیشه، بی‌اختیار صفحه‌ی پیش‌بینی هوا را باز می‌کنم. عادت چند ساله است. آن وقت‌ها تهران و حالا بابل‌سر. یک‌جور وسواس است گمان‌ام. آرام می‌خوابم اگر بدانم مثلن تا چند روز دیگر هوا چه طور است. یک بخش‌اش شاید برای این باشد که صبح ساعت شش و نیم از توی جایم داد بزنم که کاپشن‌اش را بپوشد یا چترش را بردارد یا اصلن این روزها کم‌تر بپوشد که وقت برگشتن از مدرسه لپ‌هایش گل نیندازد و لباس‌هایش بوی خام و نرسیده‌ی عرق زنگ‌های تفریح ِ دخترانه نگیرد. اما اصل قضیه انگار امیدوار شدن است که فرداخورشید درمی‌آید؟ روزبرمی‌آید؟ یا فردا هوا بهتر خواهد بود؟ باران خواهد آمد؟ مه؟ یا ابر؟ یا خشک؟...
این فکرهای سکرآور است که خواب را راحت‌تر می‌کند. همین امید به فردا با هر کیفیتی که هست.

ترکاندن از ترانه‌ ترین‌های چشم تر

2010-01-22T02:31:00.001+03:30

عاشقانه‌ترین‌هاتان را بنویسید، روزانه‌ترین‌ها، طنازانه‌ترین‌ها، سینمایی‌ترین‌ها، سیاسی‌ترین‌ها و هرچه «ترین» دارید. بگذارید سال 88 اوج همه چیز باشد. اوج هر چیزی که بعدها تاریخ بتواند به آن‌ها اشاره کند. گوش نکنید به کسی که تعجب می‌کند چگونه می‌توانید در این شرایط از پرت‌افتاده‌ترین‌ها بنویسید. داستان بنویسید، شعر بگویید، عکس بگیرید، فیلم بسازید، حرف بزنید با هم بخوابید. تجربه‌ی همه‌ی این‌ها در این سال یک جور دیگری است که شاید دیگر هیچ سالی این طور نباشد.

ببینید ایوان کلیما در روح پراگ چه می‌گوید:« نویسنده‌ای که می‌داند چگونه شخصی‌ترین تجربه‌های خود را عمیق و صادقانه بیان کند، با محیط اجتماعی و قلمرو غیرشخصی نیز بیگانه نیست».
این را تعمیم دهید. این یگانه‌ترین فرصتی است که داریم. یا نابود می‌شویم، یا می‌مانیم. ضرر نمی‌کنیم.

دقت کردید؟ همان غروب سه‌شنبه بود که آمدید.

2010-01-17T02:58:00.001+03:30

یک بسته سیگار مارلبرو لایت خالی که افتاده روی میز، گوگل کروم و آلبوم جدید یوتو و «بوی باروون» ِ ستار که دارد می‌خواند ... یک جوری‌ است. همه چیز همان است که بود. یک بازی اضافه شده و چند اصطلاح و چند خاطره که وقتی می شنوی‌شان انگار خودت هم بودی. مگر چند نفر توی دنیا هستند که مست نباشی، با ته بغضی بتوانی اعتراف کنی به درونی‌ترین حس‌ات و خیال‌ات تخت باشد که همه‌شان خوب می‌فهمند. مگر چند نفر هستند که وقتی داستان براشان خواندی از پشت سرت سکوت معناداری را حس کنی. روبرگردانی و اشک را توی معصوم‌ترین چشم‌های دنیا ببینی. مگر چند زن توی دنیا هست که وقتی موهای‌اش را فر ریز می‌کند و رژ می زند تو -که زنی– دل‌ات بخواهد ساعت‌ها نگاه‌اش کنی و از زیبایی‌اش لذت ببری. مگر چند دختر بیست و چند ساله‌ی معصوم و ساده می‌توانند آن قدر بی‌ادعا دوست صبا باشند و این قدر از واژه‌ی «ایده‌ئولوژی» متنفر باشد.

حالا امروز فردای دی‌روز است و آن‌ها دی روز رفتند. دوستان من دیروز رفتند و من هنوز دل‌ام نمی‌خواهد قوطی خالی مارلبرو را از روی میز بردارم. حالا من واژه‌ی هوش مصنوعی را گوگل می‌کنم تا برای بار بعد در بحث‌های نیمه شبانه و حتا بامدادانه‌مان فعال‌تر باشم. حالا دل‌م می‌خواهد داستان‌های نیمه‌کاره را سر و سامان بدهم چون می‌خوانندم. حال من خوب است*. کاش حال آن‌ها هم خوب باشد، یا دست‌کم بهتر.

*این هم نتیجه‌ی حال خوب (+)

این شماره با تاخیر

2010-01-10T13:21:00.003+03:30

همین.

زود برگرد خانه پسر...

2010-01-08T16:08:00.003+03:30

درخواست آزادی اردوان تراکمه

حدود هفتاد نویسنده، شاعر، مترجم و روزنامه‌نگار فرهنگی برای آزادی اردوان تراکمه به رئیس قوه‌ي قضاییه نامه نوشته‌اند. در بخشی از این نامه چنین آمده است:

به استحضار می‌رساند «اردوان تراکمه» فرزند «یونس تراکمه» (داستان‌نویس و منتقد ادبی پیش‌کسوت) شب یک‌شنبه ۶ دی‌ماه ۱۳۸۸ در منزل یکی از دوستانش بازداشت شده و پیگیری خانواده برای آگاهی از دلیل دستگیری او که در راهپیمایی عاشورا نیز شرکت نداشته، تا کنون به نتیجه نرسیده است. اردوان تراکمه دانشجوی سال دوم رشته‌ی کارگردانی سینماست و مقاله‌های او در حوزه‌ی نقد سینما در مطبوعات رسمی کشور منتشر شده است...
با توجه به سابقه‌ی فعالیت فرهنگی و حوزه‌ی تحصیلی این جوان، ما امضاکنندگان این نامه و اهالی فرهنگ و هنر تقاضا داریم مسئولان، استعدادهای جوان فرهنگی و هنری را که امیدهای آینده این سرزمین هستند به دیده‌ی رأفت بنگرند؛ چرا که حضور جوان‌هایی از این دست در حبس در اذهان عمومی نیز تاثیر خوبی نخواهد داشت. ما خواستار آن‌ایم که با توجه به حقوق قانونی وی، زمینه‌ی آزادی او را فراهم آورید.

امضاکنندگان:شبنم آذر، حمید احمدی، مسعود احمدی، آرش اخوت، احمد اخوت، محمدرحیم اخوت، پیمان اسماعیلی، محمدرضا اصلانی، امیرحسین افراسیابی، میترا الیاتی، ماهزاده امیری، علی بابا چاهی، فرهاد بابایی، پونه بریرانی، کامران بزرگ‌نیا، شاپور بهیان، منیرالدین بیروتی، فتح الله بی‌نیاز، وحید پاک‌طینت، سپیده جدیری، زهرا حاج‌محمدی، حامد حبیبی، برهان‌الدین حسینی، محمد حسینی، علی خدایی، محمدحسین خسروپناه، ابوتراب خسروی، نسیم خسروی مقدم، علی‌اشرف درویشیان، پدرام رضایی‌زاده، قاسم روبین، محمدعلی سپانلو، علی‌اصغر سید‌آبادی، منصوره شریف‌زاده، سیدرضا شکراللهی، محمدحسن شهسواری، پوران طاهباز، فرزانه طاهری، میلاد ظریف، احسان عابدی، جواد عاطفه، سکینه عرب‌نژاد، مهدی فاتحی، رضا فرخ‌فال، محسن فرجی، بهرام فرهنگ، محمد قاسم‌زاده، زاون قوکاسیان، بهزاد کشمیری‌پور، محمد کلباسی، یونس لطفی، جواد مجابی، عباس مخبر، هیوا مسیح، محمدعلی موسوی فریدنی، مریم منصوری، مریم مهتدی، کیوان مهجور، جمال میرصادقی، سپینود ناجیان، فریاد ناصری، حسام‌الدین نبوی‌نژاد، حمیدرضا نجفی، فرشته نوبخت، یاسر نوروزی، فریبا وفی، جهانگیر هدایت، امیرحسین یزدان‌‌بد، منیرو روانی‌پور.

بخت بلند و ناخواسته‌ی این روزها

2010-01-02T22:06:00.005+03:30

اوقاتی هست که باور می‌کنم کسی با فاصله‌ی یک نفس از پشت سرم حرکت می‌کند و وقتی بی‌هوا می‌خواهم سکندری بخورم یا بیفتم در چاله‌ای نگه‌ام می‌دارد. اول دی بود که سی و هشت سالگی را پشت سر گذاشتم و نشستم پای صحبت دوستی که وقتی هفده ساله بودم، هفده ساله‌گیِ دوست داشتنی، پدرش را دیگر ندیده بود و من با روپوش بلند و اِپُل‌دار شاید، شاید هم با رژ لبِ صدفی‌ای که تازه آن وقت‌ها اجازه‌ی نشستن روی لب‌هایم را پیدا کرده بود و اولین دوست پسری که دونده‌ی تیم دو و میدانی جوانان بود، از کنارش گذشته بودم و ندانسته بودم که او تازه از گورستانی در جنوب شهر، که شرق نبود اما خاور بود، برگشته و تلخ است، چقدر تلخ. همین که تا پنج صبح پای صحبت هم بودیم، چیزی که از وقت مهاجرت من به این‌جا کم‌تر پیش آمده، و بعد تکان‌هایی که از آن روز روح‌ام را جا به جا کرد. چراغ دستگاهی(مودم) که روشن نشد، چند روز که چند روز بحرانی‌ای بود. پیچ تلویزیونی که نچرخید، هفته‌هاست، تلفن‌هایی که صدا نکرد و کتاب‌هایی که توانایی خواندن‌شان نبود. همه‌ی این‌ها گذاشت من فاصله‌ی خودم را با عصبیتی که داشت دوباره خشم‌گین‌ام می‌کرد، با بحث‌های بی‌خود با کینه و نفرتی که مدت‌ها بود کُشته بودم‌شان، حفظ کنم. نگران و غم‌گین بودم، اما نه خشم‌گین. هنوز هم نگران و غم‌گین‌ام. اما عصبانی ... نه. دارم فکر می‌کنم. فکر می‌کنم و فکر می‌کنم. شاید راست می‌گویند که من نبودم و درک نکردم روزهاشان را. نخوردم ضربه‌هاشان را. اشک نریختم گازهاشان را. من فقط غم‌گین بودم و فکر کردم. و من فقط امیدوارم به نوشتن. من امید دارم به کلمه. به چیزی که مرا نجات داد. فکر نمی‌کنم خیلی لوکس و شیک باشد. مهم نیست اگر کتاب من دوباره گیر آن ساختمان بهارستان افتاده، میدانی که یکی دو باری دوستان‌ام آن‌جا بوده‌اند و من به‌شان فکر می‌کردم. میدانی که سراسر ساز است و نوا. حرف از خشونت که می‌شود من تنها سلاح‌ام را همین نوشتن می‌دانم و خواندن و بس. برای همین است که حالا من یک زن سی‌وهشت‌سالهْ تمام‌شده‌ی دو عینکه هستم که هر دو عینک آویزان گردن‌ام هستند و صلیبی که با خود می‌کشم. من تکلیف‌ام را با همه چیز روشن کردم. با همه‌ی دخترانی که پدران‌شان را آن وقت‌ها، در هفده‌ساله‌گی زیبا، یک جایی در ناکجا آباد مدفون کردند، با پدرانی که پسران رشیدشان حالا روی دیوارها با ناخن خط می‌کشند و این طور تقویم می‌سازند از روزهای دربند‌شان. با دوستان‌ام که بد و بی‌‌راه می‌گویند به هر کس و ناکس و گریه می‌کنند و هیچ چیزی این روزها راضی‌شان نمی‌کند و شاید ته دل‌شان می‌گویند فلانی خوب قسر دررفت. (خوب با این تعریف بی‌حاصل بودن این دررفتن هم پیش‌گویی شده!) با همه‌ی آن‌ها که در هر شرایطی حلقه‌ها را از یاد نمی‌برند و مصلحت را و منافع حلقه را به حقیقت ترجیح می‌دهند. با آن‌ها که خلاف شیوه‌ی اخیر رفتار می‌کنند و همیشه می‌خواهند حقیقت و صداقت را پرچم جلوی سر در خانه‌شان کنند، رابین‌هودوار.

این میان چیزی که غایت آرزوی من است، کردلیایی است که به پدرش می‌گوید: پدرجان من شما را دوست دارم به اندازه‌ای که پدر من هستید. نه بیش‌تر و نه کم‌تر.* و لیرشاه طردش می‌کند تا روزگار آن قدر بچرخد که لیر در آغوش کردلیا جان بدهد. و این برخلاف نظر ارسطو تراژدی نیست. این عین عقلانیت و «جونگرفته‌گی» است. باید راه بدهم به این عقلانیت و توام‌اش کنم با مهربانی و آرامش. این طور که بشود سلاح به دست هستم. آن وقت کلمه‌ها می‌لغزند توی دست و رضایت جاخوش می‌کند عمق روان.

*خنده‌دار است که کتاب‌ها هنوز با نخ بسته شده‌اند و برای پیدا کردن نمایش‌نامه‌ی لیر و نقل قول درست به مشکل برخوردم. ببخشید.

شکار آهو؟

2009-12-18T05:35:00.005+03:30

ساعت پنج صبح است و این را از روی ساعت تازه‌ی روی مچ‌ام می‌خوانم. ساعت تازه هدیه‌ی دخترم. ساعت تازه که امروز-دیروز- عصر در یک گردش دل‌چسب در بابل برای‌ام خرید. بابل هم شهر بدی نیست. یک خیابان دارد که نمی‌دانم اسم‌اش چیست. فقط می‌دانم قدم زدن توی‌اش یادم را می‌بُرد به تعریف‌های لاله‌زار قدیمی و توصیف‌های آن وقت‌هایش. خیابانی با صفا با آدم‌های خوش‌حال و راضی ، یک سینما و یک پاساژ و شهر کتاب قدیمی. وقتی رسیدیم خانه، خوش‌حال بودیم. ساعت دور مچ دست من بود و کیسه‌ی کتاب‌ها دست صبا. شب‌مان هم پر از پاسور و تخته بود با ورق‌های عاریتی و تخته‌ی قدیمی پدرم. بعد او کتاب تازه‌اش را باز کرد و خواند. هزار و یک سال به روایت شهریار مندنی‌پور و من نشستم پشت فرمان. فرمان که می‌گویم یک اصطلاحی است که مال من است. یعنی برای من ساخته شده وقتی پشت کامپیوتر هستم و کاری به غیر از داستان نوشتن انجام می‌دهم که همانا صفر کردن گودر و به تازگی-از وقتی پر سرعت شدم- گپ زدن و این‌ها باشد. لابد همین‌ها چشم‌ام را خراب کرده. القصه روز خوبی بود. میان این همه غصه و افسردگی و نگرانی یک جرقه بود. مثل فشفشه که لمحه‌ای هست و بعد دیگر نیست و جنازه‌ی سیاه و سوخته‌اش پرت می‌شود توی زباله‌ها. اما پشت پلک‌ها تا ابد طرح نورانی خطِ آتش و ستاره‌های طلایی‌اش حک می‌شود. امروز به گمان‌ام از آن روزها بود.
صدای تیر می‌آید... نه! از آن تیرها که نه. پاییز تو گویی فصل شکار است این‌جا. هر چه فکر می‌کنم شکار چه حیوانی، عقل‌ام قدش نمی‌رسد. گراز که مال جنگل است و این‌جا زمین صاف داریم و شالیزار. پرنده هم ... این وقت شب که نمی‌پرند توی آسمان و دیده نمی‌شوند. روباه و این‌ها هم... کشتن‌اش چقدر می‌ارزد وقتی نتوانی گوشت شکار را بخوری. اصلن مگر مرگ یک حیوان در ساعت پنج صبح چه دردی را از کسی دوا می‌کند؟... خب به هر حال یک روز باید بروم از کسی که وارد است بپرسم. مثلن سیاوش. کاش کم می‌گفت و گزیده. یادم می‌آید یک روز از نشای شالی‌ها پرسیدم و تو بگیر او از هفت و نیم یک عصر تا یازده و نیم همان شب از شالی و برنج‌کاری حرف زد. دیگر نمی‌توانم بعضی چیزها را تحمل کنم. یعنی آن آدم متحمل دیروزی که همه چیز را از بی‌احترامی بگیر تا پرحرفی تا خودستایی تا حسادت و تا حتا دروغ مدارا می‌کرد. حالا هیچ طاقت ندارد. یعنی طاقت دارد اما دیگر لزومی نمی‌بیند. تحمل و صبر آن وقت‌ها ناشی از محبت بود. یا دست‌کم آفریدن جاذبه. نداشتن دافعه. حالا دیگر نیازی به هیچ کدام نیست. وقتی جغرافیا عوض شد، وقتی رابطه‌ها کم‌کم بی‌رنگ و سرد شد، دیگر مکانی برای مدارا هم نخواهد بود. شاید هم این نباشد اما بدجوری به تنهایی خو کردم. تا چند وقت پیش، از این تنهایی نالان و حتا گریان بودم. از محو شدن. از آرام آرام پاک شدن. حالا اصلن همین را طالب شدم. حالا فکر می‌کنم چندتا فیلم و کتاب و دخترک و یک رابطه‌ی عاشقانه‌ی معلق و نامعلوم هم بس است. تلفنی که زنگ نمی‌خورد. دری که دق‌الباب نمی‌شود. سلام‌هایی که جواب ندارند. قوری چایی که فقط برای یک نفر چای دارد و بس.
زندگی انگار از اول خودش به آدم می‌گوید که چکار کند. از اول محک می‌زندت. به من هم روز اول زمستان که اولین فریادم را سرش کشیدم لابد گفت که دخترجان طالع تو این است: سقوط با سر از اوج به حضیض. تنها فرق‌اش این است که خودت وقت کله‌پا شدن این سقوط را صعود می‌بینی و خیلی هم راضی هستی! این طور می‌شود که درس را رها می‌کنی، پول را رها می‌کنی و تهران را خیابان به خیابان پایین می‌روی تا برسی به یک شهر کوچک. حالا بقیه‌اش مانده، خدا را چه دیدی شاید سر از یک غار دربیاوری یا یک دخمه. اما راضی. مهم هم همین است.

...

2009-12-14T02:17:00.003+03:30

.

برای میم ز.

امشب سرت را کجا ...
امشب سر شوخی هم داری؟
امشب پیراهن گل‌بهی‌ات
گره شال ِ همیشه دور گردنت را
امشب گلویم فشرده
.

یادم باشد که ساعت دو و بیست و شش دقیقه‌ی صبح دوشنبه بیست و سوم آذر است.

.

Ladybird

2009-12-12T03:19:00.003+03:30

خیلی بیش از شش‌ماه بود که مهمانی نرفته بودم. دی‌شب تولد داشتیم. شب جمعه یعنی. تولد واقعی هم نه. تولد واقعی می‌شد چهاردهم دی و محرم و صفر و هم‌کلاسی‌هایش نمی‌آمدند. همه چیز یادم رفته بود. از همه مهم‌تر این که اول کیک و کادو یا اول شام. تنها چیزی که می‌دانستم این بود که مادر دخترکی دوازده‌ساله هستم که شیفته‌ی مهمانی و تولد است و دو سال از او دریغ شده این عیش و از دست گریه‌ها و افسردگی‌های اخیر مادرش خسته است و می‌خواهد «بترکاند» و همه‌ی این‌ها یعنی سیم آخر. آخر شب وقتی عکس‌ها را مرتب می‌کردم و فیلم‌ها را یک بار دیگر می‌دیدم تعجب کردم از دیدن خودم، سرتا پا سیاه بین یازده دختر نوجوان، یازده زن کوچک که رقصیدند و جیغ کشیدند و خوردند و ریختند و پاشیدند، به رقص آمده‌ام و در تلاشی مذبوحانه سعی می‌کنم خوش باشم و به هیچ چیز فکر نکنم و بخواهم برای دخترک سنگ تمام بگذارم و حالا، این آخر شب با مرور همه‌ی این‌ها سرم را گذاشته‌ام روی میز و می‌ترکم و می‌ترسم. می‌ترسم. می‌ترسم که دیگر نتوانم هیچ سال دیگری این نقش را بازی کنم و دخترک با این اشتیاق، خانه‌ی پُرَش، سه چهار سال دیگر از من جشن تولد می‌خواهد. راستی سه چهار سال دیگرآیا حال همه‌ی ما خوب است؟ و من باور کنم؟

پ.ن. آقای الدفشن را دیده‌اید هر از گاه کرکره پایین می‌کشد یا کلون در را می‌اندازد یا اعلانی می‌چسباند؟ گفتیم ما هم با یادآوری یک جشن، موقتن تا چند روزی نباشیم ببینیم اصلن ککی هست برای گزیدن یا خیر. چه کنیم دیگر دل‌مان خوش شده به همین چار پن ساعت غوطه‌خوریِ مجاز. آخر شب و دم صبح تنهایی‌مان را این‌جا می‌سازد و بس. دوری‌اش هم نگران‌مان می‌کند پنداری مرگ باشد یا چی...

را زندگی می‌کنیم

2009-12-09T00:23:00.004+03:30

تداعی تصاویر می‌شود یکی این‌که در فیلمی، قهرمان، که دوست‌اش می‌داری، درهای کافه را به هم بزند و همان‌طورکه عمق میدان پر شده از حرکت رفت و برگشت درها، نمای متوسط از زانو به بالایش را ببینی که آرام بیرون می‌آید. تو در آن لحظه‌ی طوفانی همه‌ی حواس‌ات به لبان اوست و گویش به زعم تو سلیس‌اش...چند ثانیه سکوت مرگ‌بار را که بگذرانی صدای شمرده و بلندش را می‌شنوی که می‌گوید: بکشید مرا، بزنید، تهدید کنید، ببرید... شما مامورید.

تداعی صداها می‌شود آن وقتی که می‌نشینی تا طعم تلخی را که به کام‌ات نشاندند مزمزه کنی . بخواهی بسوزی تا بسازی و آن وقت با تغییر نشانه‌ای می‌شنوی زنی چه زیبا صدای مردی را می‌خواند که دارد می‌گوید: دل‌خوشُم که تو رِ نومزِه کِردُم/پیش پات می‌شینُم دوزانو آی/ ماه‌پیشانو جان ماه‌پیشانو

تداعی معانی هم لابد آن وقتی است که هنوز قصه‌های توی کتاب‌ها دل‌کش‌اند. این روزهایی که از ضعف‌ باکی نداری. قهرمان داستان خودت می‌شوی. دل‌خواسته‌های خودت را می‌سازی. وقتی قلم ِتوی دست‌ات جا به جا زیر جمله‌هایی خط می‌کشد که زندگی‌شان کردی.

بعد دیگر تمام ابعاد و قیاس‌ و ترازو را از دست می‌دهی. معلق می‌شوی لابد چون نمی‌دانی پای‌ات را کجا گذاشتی؛ آن‌جا که رویا یا آن‌جا که باران امروز؟ چه اهمیتی دارد... دل‌ات قرص و خیال‌ات تخت هنوز نه فیلم‌ها و قهرمان‌ها مرده‌اند و نه قصه‌ها و سواران اسبان سپید.

یک دخترک، یک جلد کتاب و کلاهی از آن خود

2009-12-08T02:15:00.002+03:30

می‌گویند لاغر شو. نمی‌شوم. می‌گویند کم خرج کن. نمی‌کنم. می‌‌گویی بخواب. نمی‌خوابم. می‌گویند مثل ما باش. نمی‌شوم. خانه را تمیز کن. نمی‌کنم. ...اما این میان یک چیزهایی هستند. یک چیزهایی که می‌روند یک گوشه می‌نشینند و روی‌شان تور سفیدی می‌کشم. دورشان مه می‌سازم. نور کم می‌تابانم. نمی‌گذارم کسی بفهمد. چیزهایی از جنس دخترک، دوست داشتن دخترک. همین که می‌گویم دخترک یعنی اسم‌اش را نبرم با این‌که همه می‌دانند. انگار واژه‌ی «دخترک» قرار است همه‌ی دخترکان عالم را ببرد زیر تور سفید. لابلای مه. نور کم. بگذار باشد. بگذار یک روز توی سفری مثلن بین راهی میان جاده‌های پیچ در پیچی کسی از دخترک بپرسد که اصلن«مامانت تو رو دوس داره؟» بگذار رد گم کنم. بگذار فکر کنند این طور. دیگر اصراری ندارم بگویم آن طور. اصلن نمی‌خواهم. می‌گویند برگرد. می‌گویم نوچ. می‌گویند بمان. بمان هوا خوب است. بمان آرامی. بمان دور باش. می‌خندم. توی دل‌ام زیر تور سفید آرام زمزمه می‌کنم: نوچ

حالا هم تنها یاد گرفتم که نوچ‌ها را بلند نگویم. لب‌خند می‌زنم. نمی‌رنجانم. اما زیر تور سفیدم می‌خندم. بلند و غشاغش. از خودم خوشم می‌آید. این همه آدم از فواید این همه نع گفتن حرف می‌زنند اما نمی‌دانند حال و هوای مه‌آلود زیر تور سفید بهتر است. یعنی ول کنی بروی توی خودت. یعنی فقط دست از سرت بردارند. راضی بشوند که بروند. زودتر و تندتر. می‌گویی می‌مانم. اما نمی‌مانی. می‌گویی یک روزی اما هیچ روزی نیست. و من دیگر همه‌ی قواعد این بازی را یاد گرفته‌ام. آن قدر که چشم بسته بازی می‌کنم. شاید یک روزی تور سفید را روی سر تو هم کشیدم. روزی که نشود یک پا را روی یک تخته گذاشت و پای دیگر را روی تخته‌ای دیگر و نهری این میان روان باشد. روزی شاید برسد که من مهره‌ی این بازی نباشم. توی یارکشی با هم این سوی خط باشیم. اما حالا و تا آن وقت من با این بازی یک نفره خوش‌‌خوشانم است. می‌دانی مثل چیست؟ مثل حلزون امروز که داشت روی سنگ پله‌ها خودش را می‌کشاند و نشاند مرا کنارش تا همین طور خیره نگاه کنم. این مال خودم بود. مال خود من بود. حتا حالا که می‌نویسم‌اش می‌دانم که هیچ وقت نمی‌توانم کشش چسبناک بدنش را و نسبتی را که با سنگ ریزه‌ی روی کف پله داشت تا بشود فهمید چند میلی‌متر جلو رفته، نشان بدهم.

فکرش را که می‌کنم می‌بینم نباید مفت و مجانی هر تجربه‌ای را شریک شد. تجربه‌های ناب آدم‌ها خیلی ارزش دارند. تور سفید تور است که باشد، دیدن‌اش به این سادگی‌ها نیست. خسته‌ام. به اندازه‌ی همه‌ی دیوانه‌گی‌هایم خسته‌ام. آن قدر که می‌توانم تمام زمستان را بخوابم و بیدار نشوم. با صدای هیچ زنگی و دق‌البابی. دست‌های نرم و سفید و کوچکِ وفاداری را میان دست‌هایم بگیرم و چشم‌هایم را روی هم بگذارم و خیالم راحت باشد که زیر تور سفیدم به این راحتی دیدزدنی نیست.

خانوم دالوویِ ِعزیز

2009-11-25T17:37:00.001+03:30

لندن یک‌شنبه بازار دارد. درست مثل فریدون‌کنار. بازار بابل‌سر چهارشنبه است. توی خیابانی که موازی با دریاست. اسم خیابان را گذاشته‌اند چهارشنبه بازار. دو طرف خیابان پُر دست فروش می‌شود و یک ردیف هم وسط خیابان می‌ایستند. این طور که یک بار سر خیابان را بروی تا ته و برگردی باید حواس‌ات به دو طرف‌ات باشد از باب سرسری ندیدن همه‌ چیز. کلاریسا از آن سر خیابان وارد چهارشنبه بازار شد. یک کت جین آبی کوتاه پوشیده بود. کلاه کشباف قرمزی هم روی سرش گذاشته بود تا روی گوش‌ها و گوی‌های شیشه‌ای گوشواره‌هایش کنار گردنش پیچ و تاب می‌خوردند. چتری‌های سرخ‌اش روی پیشانی، کج خوابیده بود و وقتی دست‌‌اش را برای کنار زدن‌شان بالا می آورد ناخن‌های قرمزش را می‌دیدی. ناخن‌های نه بلند و نه خیلی کوتاه. شلوار جین آبی تنگ و آل‌استار سرمه‌ای پوشیده بود. تک و توک موهای دور ناف‌اش از سرما سیخ شده بودند. سینه‌های بزرگ‌اش کت کوتاه‌اش را شق و از بقیه‌ی تن‌اش جدا می‌کرد و کلاریسا هیچ‌ وقت قوز نمی‌کرد. از کنار لباس‌بنجل‌فروش‌ها رد شد و از پهلوی کوه سیب زمینی و پیازها و نگاهی به شال‌های رنگارنگ کرد و پیش جعبه‌های چوبی قد و نیم قد ایستاد و یک مجسمه‌ی سربی را برداشت که بالرینی بود؛ یک پای‌اش در پایه‌ی چوبی فرو رفته بود و یک پای دیگرش در هوا و پا در هوا و سربی نگاه می‌کرد دورها را، خیلی دورتر از خیابان چهارشنبه بازار. کلاریسا پول کاغذی مچاله‌ی کف دست‌اش را، آن دست بی‌کاری که حتا موهایش را با آن از روی پیشانی کنار نمی زد، تپاند در جیب ژاکت زن چاق که می‌گفت: «حاج خانم قابل نَبوره» و از کنار بساط ماهی‌فروش‌ها که گذشت نفس‌اش را آن قدر بیرون داد تا جلوی سیرترشی فروشی و رب انارها و بوی ترش و دل‌نشین دَلار پا سست کند و نفس را چاق و لبخندی بزند به پسرکی که محو او شده‌بود و پَر ِچادر مادرش را رها کرده‌بود و برای همین پس‌گردنی محکمی نوش جان کرد. و باز همان طور که پاهای‌اش جلو می‌رفتند، سرش به عقب بود و خیره کلاریسا را نگاه می کرد تا وقتی دور شد.
یک ساعت و سی و هشت دقیقه‌ی بعد بود، توی اتاق خلوتی در متل رو به دریا کلاریسا برهنه نشسته بود بر سینه‌ی مرد جوانی که در راسته‌ی انتهای چهارشنبه‌بازار سیر و گل کلم و پاپریکاهای رنگارنگ می‌فروخت و داشت فلفل قرمزهایی را که به نخ کشیده بود، دور گردن کلاریسا می‌انداخت. باد سرد و تندی هم از دریا می‌وزید و پنجره‌ها به هم می‌خورد و چشم کلاریسا از تندی فلفل‌ها می‌سوخت و اشک می‌ریخت و می‌خندید.

نقد به مثابه متن

2009-11-24T10:05:00.002+03:30

می‌توانست یک «ممنون، ببخشید...» ساده باشد و خش نداشته باشد. ولی خش دارد، تا به‌تجربه‌ی شخصی یادت بیفتد که وقتی مدتی حرف نزدی، شروع به صحبت که می‌کنی همان اول کار صدا کمی خش برمی‌دارد. و همین ماجرای ساده است که این دو کلام ساده («ممنون، ببخشید...») را از عنصری خنثا در داستان تبدیل به عنصری فضاساز می‌کند. با همین نوشتنِ خشِ پس از سکوت است که کلمات «تو» در ذهنِ توی خواننده هم طنین می‌اندازد و تصویر و صدایی کامل از موقعیت او را در در ذهن می‌بینی.

ادامه (+)

نفس*

2009-11-22T20:18:00.006+03:30

.
دارد به اوج می‌رسد، صدای خفه‌ی آه‌ها و نفس‌ها، گریزی از روزنی در حنجره، زیر این آسمانِ ممنوع که صدای توفان را باید هم‌آوا کرد با هم‌آغوشی‌های پنهانی، زیر تیرِ ترکشِ هزار دلهره و هراس، تنها برای یک آنْ نسیان، یک دم چشیدنِ لذت، میان مرگ‌های پی در پیِ شور و جوانی، جست‌وجوی دلیلی برای یک لحظه، تنها یک لحظه، ادامه‌ی زندگی. حالا سکوت. باز هم سکوت. هنوز سکوت. و بغضی که همین حالا رها شد. هق.

گريه هم فاصله بود
گريه‌ی آخر ما آخر بازیِ عشق
ختم اين غائله بود

غائله ختم شد. دو سالی بعدتر. دیگر خبری از گوگوش نبود؛ الْا جسته و گریخته خبرهایی از زنی با عینک آفتابی، زنی ساکت در استخری عمومی، حتا زنی با عنوان «زن آوازه‌خوان» در رمانی از دختری آن وقت‌ها جوان(نسخه‌ی اول-شیوا ارسطویی). همه افسوس می‌خوردند از نبودن‌اش. هیچ‌کس، هنوز افسوس این را نداشت که چیزی این میان گم شد. «آن»ی که وقتی نفس را گوش می‌کنی هیچ کجای دیگر نمی‌یابی‌اش. تن را. تب را. خواب شاعرانه و هم‌خوابی شاعرانه را

پلك تو فاصله‌ی دست و كاغذ و غزل
من و عاشقانه بود

تو بگو. بگو این‌ها واژه‌های ترانه‌سراست. اما این کلامْ تنها در صدای گوگوش معنا دارد. یک زن. یک زن که نه روشن‌فکر باشد و نه بی‌مغز. زنی که بداند گاهی باید از مردش بخواهد که او را بشناسد. از مردِ خوب‌اش. گاهی طلاق بگیرد. گاهی توی رویاهاش کج‌کلاخان باشد و بداند که خوشگل است. زنی که تلخ هم باشد. زنی که فریاد بزند. همه‌ی این زن در نفس است که می‌شود خودش. آن چیزی که باید باشد. فارغ از چیزی که برای‌اش می‌خواهند. زنی که تن‌اش را بشناسد. زنی که گریه‌اش در انتهای هر یکی شدنی، ارگاثم روح باشد. هیچ زنی را کامل‌تر از زن آوازهای گوگوش ندیده‌ام. در هیچ کتابی در هیچ شعری در هیچ زمانی. این زن در نفس رسیده بود به تن. تن به مثابه امر مقدس. تن به مثابه خلوت کردن با چیزی که داری. تن یعنی طبیعتِ این زن که می‌داند ماه پیشونی نیست و آسمانی نیست. تن یعنی آن لکه‌ی ماه گرفته‌گی میان شکم. همه‌ی این‌ها را زنی روایت می‌کرد که مرلین مونرو نبود. که لیز تیلور نبود. کوچک‌اندام بود. زبیایی افسانه‌ای نداشت. صدای آن‌چنانی(صدایی که بخواهد با مقیاس دیاپازن‌ها و اندازه‌گیری امواج اولتراساند ویژگی خاص یا استاندارد بالایی داشته باشد) گوگوش فقط و فقط و تنها: «می‌دانست». این دانستن کافی بود که همه جا و هر جا، آن باشد که باید. او ایزدبانوی(مقصود خدای مونث است وگرنه من راه افراط نرفتم) پرفورمنس(اجرا) است. همان کلیپ‌های تختِ رنگارنگ را که باز ببینی، با حرکات گوگوش بود که حجم می‌گرفت و بُعد پیدا می‌کرد. حرکاتی که مال هیچ کجا نبود. مال همان زنی بود که از دختری، این زنانه‌گی را شناخته بود.

حدس گر گرفتنت در تنور هر نفس
غم نه اما كم كه نيست
هم شب تازه‌ی تو
تركش پرتير عشق
سنگ سنگر هم كه نيست

چه اشتباهی می‌کنم. گوگوش اصلن و فقط و هیچ، زن نبود. آن‌چه که مردانه‌گی و مرام نام دارد میان مردها، گوگوش یک‌جا دارد. کویر را گوش کن. این لحن، لحن یک قهرمان فیلم نوار است، تک افتاده‌گی گری کوپر در تیغ آفتاب فرد زینه‌مان. چه فرقی می‌کند زن باشی یا مرد. می‌خواهد نفس‌اش را بدهد. تلخ می‌گوید که نفس منو بگیر. باخت محتوم. بازی گردو شکستم است و این قدم آخری است. او کم نمی‌گذارد. نه در آغوش نه در عشق نه در یاوری.

حدس روگردان شدن، از من و از راه ما
باور بی ياوری
روز انكار نفس، روز ميلاد تو بود
مرگ اين خوش باوری
خوب ديروز و هنوز طرحی از من بر صليب
روی تن‌پوشت بدوز

یادم نمی‌آید هیچ وقت که دنبال حواشی زندگی گوگوش باشم. به زیر و بم‌های نهفته‌ی زندگی او سرک بکشم. گوگوش نه تاریخ است، نه فرهنگ، نه موج، نه حتا یک شیوه. گوگوش برای من یک زندگی است. از کودکی تا بزرگسالی و تا میان‌سالی. یک درک است از خودم. من خودم را تا همین حالا در ترانه‌های گوگوش پیدا کرده‌ام. تا همین آخری که نفس است. این روزها من در حوالی نفس پرسه می‌زنم. با آن بلند بلند می‌خوانم و خوش‌ام از این‌که گوگوش آن قدر دست‌نایافتنی نیست که نشود با صدایش هم‌صدایی کرد. با گوگوش من راحت‌ام. خودم هستم. لابد برای همین هم است که خاطرش را خیلی می‌خواهم!

.

مرتبط: روشنا(+)

و

صدا تكه اي از تن است، ادامه تن است در فضا. كلمات را مي شود نوشت و موقتا در كشو ميز گذاشت. رنگها را مي شود روي بوم كشيد و تابلو را در كنج و پسله اي تا اطلاع ثانوي پنهان كرد. در هر دو حالت كلمات و رنگها به هستي خود جدا از تن ادامه مي دهند. اما صدا در "آنيت"خود است كه هست مي شود؛ آواز فقط در بي واسطگي است كه صورت مي بندد. (+)

.
.

*نفس (آلبوم نیمه‌ی گم شده)(1356؟)
گوگوش
ترانه سرا- شهیار قنبری
آهنگ ساز- آندرانیک
.

از یاد رفته

2009-11-18T10:47:00.002+03:30

ام‌روز این‌جا، بابلسر، تازه دارد اولین روز زمستانی‌اش را می‌گذراند. امروز و حالا که ساعت هفت صبح است. و صبا رفت مدرسه و هر کاری کردم که لباس گرم‌تری بپوشد زیر بار نرفت. برای همین بود که شک کردم شاید این سرما توی خودم است. اما نه این گلدان شمع‌دانی با آن تک لاخ گل صورتی-که به هوای قرمز قلمه زده بودیم‌اش-، پشت شیشه دارد بدجوری می‌لرزد. دل‌ام می‌خواهد بیاورم‌اش این طرف پنجره، اما می‌دانم که گیاه را نباید لوس کرد. از کجا معلوم که با این هوای خنک و نم باران دم سحری اصلن حال‌اش به‌تر نشده باشد. امروز روز غریبی است. روز اول زمستان. بیست و هفتم هست که باشد، مگر آن زمان‌ها که تقویم نبود و مردم زیاد در بند ماه و سال نبودند، اگر زنی صبح از خواب بیدار می‌شد و هوا را این طور می‌دید، باد دیوانه‌سری که خودش را به در و دیوار می‌کوبد و سوز سردی که می‌آید، هیزم آتش‌اش را چند برابر نمی‌کرد و با خودش زمزمه نمی‌کرد«امروز روز اول زمستان است» و آذوقه جمع نمی‌کرد برای بعد از این؟ ام‌روز روز غریبی است. برای آن‌که ام‌روز سی ساله‌گی را پشت‌سر گذاشت. برای آن‌که ام‌روز سومین روز تجربه‌ی خاک را می‌گذراند، آن‌که ام‌روز در افتتاحیه‌ی نمایش‌گاه عکس پاریس شرکت کرده و نویسنده‌ای چندمین هفته‌اش در زندان را می‌گذراند و آن‌های دیگری که نمی‌شناسم‌شان و ام‌روز که چهارشنبه باشد، روز عریبی است.
ام‌روز شاید روزی است که من متولد شدم. هر قدر که اول دی نباشد، روزی که متولد شدم. این که هر روز بیدار شوی و به خودت بباورانی که آن روز متولد شدی، شاید یکی از این کارهایی است که در کلاس‌های مزخرف مثبت‌اندیشی و فکر و فیلان آموزش می‌دهند. اما هر چه باشد ام روز روز غریبی است و من دوست دارم توی یک روز غریب از نو متولد بشوم. یک روز سرد بارانی. روزی که اول زمستان باشد.

بدون برش و خون‌ریزی

2009-11-15T08:58:00.007+03:30

گرلاوین، مولر، ویدال ساسون و ... (+)

این زن توی بدن‌ش زندگی‌ه*

2009-11-11T22:32:00.002+03:30

اصلن قضیه این نیست که هایده گوش می‌دهم این روزها و گاهی ویگن. این هم نیست که سعی می‌کنم حتمن در روز یک ساعت پیاده‌روی کنم. یا این‌که از آن خشم و جوش و خروش افتادم و نظرات طوفانی نمی‌دهم و حتا جلوی نظرات طوفانی دیگران می‌نویسم که از خامی است. حتا از پخته‌گی خودم هم نیست. یک چیزی هست که مرا ته‌نشین کرده. بله... اصل قضیه این است که من قانع شده‌ام. من راضی شده‌ام به همین‌هایی که هست. رضایتی که هیچ خوش ندارم‌اش. رضایتی که برای‌ام غم آورده. رضایتی که گذاشته مرا سر یک سراشیبی و می‌خواهد با نک پا تلنگر بزندم.

برای آدمی که اگر تخصص در هیچ چیزی نداشته باشد، در شیطنت و شلنگ‌تخته انداختن و اثبات خودش از طریق کارهای دل‌خواسته‌ی محیرالعقول، استاد است گمان کنم این حالت فاجعه باشد. باز هم می‌گویم نه این‌که هایده گوش کردن و گاهی ویگن یا یک ساعت پیاده روی یا جوش و خروش نداشتن نشانه باشد از این سرازیری، نه... اصل قضیه مربوط به قانع شدن است. راضی بودن به این قانع شدن. (داشتم همین‌جا تمام می‌کردم این نوشته را اما د‌ل‌ام نخواست... بگذارم دل‌ام این بار هر کاری خواست بکند)

برای خودم متاسف می‌شوم وقتی خوشی‌ام شده خواندن صفحه‌ی جهان اندوه روزنامه‌ی جهان اقتصاد. نه که اندوه به خودی خود بد باشد اما اگر تنها خوشی اندوه شد، وقتی عادی‌ترین و روزمره‌ترین کار اشک ریختن شد. چیزی این‌جا بیمار است. چیزی این‌جا سرجای‌اش نیست. دخترک قیطریه منظریه گل اول این طوری نبود.آن که به دنگ دنگ ساعت بیگ‌بن گوش می‌داد و می‌شمرد تا مادرش بیاید. آن که از مدرسه فرار کرد یا آن که دور میدان تجریش سوت زنان عده‌ای را دنبال خود دوانده بود. آن که توی برف‌ها می‌خوابید. آن که عاشق شد و از خانه فرار کرد. تاریخ‌چه‌ی تبار هر کس چنین چیزهایی دارد. یک جایی کم رنگ می شود. یک جایی آرام می‌گیرد. یعنی یک جایی موقع‌اش است که قرار بگیرد و ته‌نشین بشود. خود آدم می‌فهمد. موقع‌اش را می‌فهمد. من نفهم نیستم اما می‌دانم موقع‌اش نشده. یک چیزهایی دارند مرا به زور می برند که دستان‌ام را ببندند و به زور بنشانندم. دل‌ام می‌خواهد داد بزنم که: آقا قبول نیست... این جرزنی است. مصداق بارز جرزدن. من هنوز باید بپرم، باید فرار کنم. باید جای زندگی‌ام را عوض کنم. عاشق بشوم. گرم کنم. گرما بدهم. حالا گیریم هایده گوش کنم این روزها اما با همان می‌خوانم و می‌رقصم با عشوه هم«بعد یه عمری صبوری که یارم می‌آد/ اشکای شوقو تو چشمام که یارم می‌آد» خب این یعنی خیلی بد است؟

بله می‌شود این‌جا نشست، باسن بزرگ کرد و مدام داستان نوشت. اما روراست بگویم من این را نمی‌خواستم. منکر جادوی نوشتن و لذت‌اش که نیستم اما مواد خام، برای من از خیالاتم درنمی‌آید، در هم بیاید مخزن محدودی است. باید پرت شد ته دره باید از آن شکستن، کلمات را درآورد. من کنج عافیت را هیچ‌وقت دوست نداشتم میانه‌روی را خوش ندارم، میانْ اصلن هیچ جای خوبی نیست. یا لبه‌ی بالا یا لبه‌ی زیرین. لبه‌ی زَبرین که باشی رضایت واقعی حاصل است و آن زیر هم در چالشی مدام با قدم‌ها و پله‌ها هستی برای بالا رفتن. باید خودم را از این بینابینی نجات بدهم. فردا می‌روم موهایم را کوتاه می‌کنم، خیلی کوتاه... اصلن تیغ‌تیغی می‌زنم و قرمز رنگ‌شان می‌کنم.

پوووووف...خلاص شدم.

*دیالوگ محشر «گربه روی شیروانی داغ» تنسی ویلیامز(پدربزرگ خطاب به مگی)

The worst is over now

2009-11-06T12:33:00.006+03:30

Cause I’m broken when I'm open
And I don’t feel like I am strong enough
Cause I'm broken when I'm lonesome
And I don’t feel right when you’re gone away

بشنوید(+) SEETHER FEAT. AMY LEE VERSION

توصیه: بدون صدای ایمی لی هرگز...

پ.ن گاهی باران می‌آید. و تو می‌خواهی بگذارند «پنج دقیقه برای خودت باشی» بعد از آن دقایق مذکور حال‌ات گرفته می‌شود. نمی‌دانی چرا. پنداری این روزها هیچ چیز را نمی‌شود تک‌خوری کرد. از گریه و باتوم بگیر تا عرق‌خوری و آغوش. باید شریک بشوی. در غم و شادی. در خوشی و ناخوشی. در خشم و آرامش ... تا وقتی مرگ ما را از هم جدا کند. ما همه داریم سرنوشتِ هم می‌شویم. ما داریم در هم‌دیگر زندگی می‌کنیم.

ادبیت متن

2009-11-03T05:17:00.003+03:30

این‌که خوانده‌ای جایی که «نور می‌پاشد»، وقتی است که ببینی نور دارد پاشانده می‌شود و تو تنها بایستی منتظر تا دست‌آخر بیاید و با تو هم‌آغوش شود و باز افسوس بخوری که چقدر دیر... خیلی دیر شد.

*نمک آب‌رود جمعه 8888

ساعت نحس

2009-11-01T18:28:00.004+03:30

.برای همه‌ی زن‌هایی که لیلی نیستند چوبی هستند که دارکوب تک زده که لیلی هم که باشند مجنونی نیست که تخم مجنون‌ها را ملخ‌ها سال قبل و قبل‌ترش در ویرانی عطشان کویر و بی‌آبی آلت‌هاشان و سست بودن گام‌هاشان خوردند و رفتند بی‌خبر

لعنت به این موقع از روز که می‌شود که می‌ریزد که قطره‌ها که تلخی که غم دیوار می‌شود و آوار می‌آید ان قدر که انتقام آب سردی می‌شود که کو کو کو نباید که نیست که این طور شدن شدنی که نخواسته بودم‌اش بارانی که نمی‌آید خورشیدی که گرم باز می‌تابد خاطره‌ی تخمی تابستان را و نقشه‌های در سر کسی که می‌خواست خراب کند ریتم ریتم ضربه ضربه تیغ تیغ لمس خون و آه موجی می‌آید از سرپنجه این ساعت که می‌شود تا از توی رگ‌ها حتا سیاه حتا موی رد شود همه جا سرک بکشد و چیزی پیدا نکند همه جا بسته است به هر دری که بزنی چشم‌ها را باز باز نکنی که گوشه‌ی پلک مفری شود مفر فرارگاه فرارگاهی باشد خنده می‌کنی هرزخند هرز می‌خندی گریه می‌کنم تلخ‌اشکی که می‌ریزد جوی‌بار پستان‌ها رگ همه چیز فشرده و دست میان ران‌ها پا روی پا افتاده ورق می‌خورد دل‌دلدادگی هر صفحه‌اش باز شیشه‌ی عینک را کاسه‌ی شورآبی می‌کند صفحه برگردانی هم حتا آدم‌ها می‌نشینند جای هم صندلی هم‌نشین کو کو کو هم‌خواب هم‌پا دست سر راه کار فاکتور می‌گیری دست برداری بردار رد شو قفل کن قفل که بشوی پله‌ها چهارتا یکی می شود و آن یکی آن یکی یک روز آن یکی بود و آن یکی نبود و یکی می‌آید یکی خواسته بود کور بشود همو که خوابیده بود و ما عاشق می‌شدیم هی مدام مدام کو کو کو آن مدام مدام باشد دوام محکم باشد سخت سخت‌تر دست‌کم باشد دست‌کم و دارکوب می‌کوبد و از اوج به حضیض می‌افتد با این کو کو کو کو کو کو کو کو کو کو

من نبودم

2009-11-01T01:17:00.003+03:30

تکذیب می‌کنم هر گونه ارتکابِ متن را در آن‌جا.

Life as an epic

2009-10-29T10:35:00.006+03:30

معنای اپیک را می‌توانی این‌جا پیدا کنی. انگلیسی‌ات زیاد خوب نیست ... متاسفم اما این عادت من نیست که لقمه را جویده بگذارم بیخ حلق تو، خودم یا هر کس دیگر. می‌دانم گاهی بی‌رحم می‌شوم بگذار به حساب زندگی و بالا و پایین‌ها و تجربه‌هایم و ایضن نفرت‌ام از لقمه‌های جویده و شوقی که به زور زدن و جنگیدن و یافتن دارم. شاید در سطرهای بعد بشود یک طوری، اپیک‌وار، به مغز ِمعنای این نغز رسید.

یک جایی آقای اردلان سرفراز از طریق نایِ بارْفتَن خانم گوگوش چیزی می‌گوید به این مضمون«از اون روزا که رستم هنوز برام رستم بود» این روزها اگر بخواهی با نیم‌نگاه به صنایع ادبی و ظرافت‌های نوشتاری این بیت را بازنویسی کنی، البت هر کسی از ظن خود و ظن من بر این است که آن واژه‌ی «هنوز» را بردارم و بگذارم آن آخر که آخر صوری است و اصلن آخر هم نیست. «هنوز» بیاید جایی که آخرین واژه‌ی شنیده شده باشد. مخلص کلام این‌که ما کم‌فهمیده‌گان بفهمیم که حالا دیگر آقای رستم آنی که بودند نیستند. خب اشکالی ندارد این روزها خیلی‌ها آن که بودند نیستند از سیاست‌مداران و رجال بگیر و بیا تا همین بیخ گوش خودمان.

چیزی که مهم است سنگینی سنگ و صخره‌بوده‌گی است. چیزی که رستم امروز می‌داند: زندگی موج سینوسی است که از تحتانی‌ترین نقطه‌اش هم خطی به فوقانی‌ترین نقطه می‌رسد. خطی که صاف است و مستقیم است رستم‌وار اما حالا او اگر بخواهد می‌تواند با همان قوس سینوسی به اوج برسد. پر بدک هم نیست نرمانرم انحنایی را دست بکشی و بالا بروی.

اپیک برای من یعنی فلاکت در عین قدرت. شکست خوردن. بازنده هم بودن. آن قدر بیست و یک نیاوردن اما خواندن روی چند عکس و بردن بانکی که چند بار دوبله و سوبله شده. دیدن قیافه‌ی زار بازندگان. یعنی تنها پریدن و گیلاس را تا ته سرکشیدن و پک عمیقی به سیگار زدن-جای گفتن این‌که من اهل دود و الکل نیستم- و رقصیدن رقصیدن و بالا و پایین پریدن، به جای نجابت و نظافت و اتو.

اپیک حالا ساختن آی‌دی یک شوالیه‌ی مجازی است که‌شوت‌تر از دن کیشوت گوشه‌ی خانه لمیده باشد و مبارزه کند با تصویری از بادبزن‌های رنگارنگ و در هم رفته در عکسی روی دسک‌تاپ به توهم آسیاب‌های بادی. خیلی کمدی است. توهم همیشه جنبه‌ای از طنز را زنگوله‌ی پای تابوت خود دارد. حالا پیش قاضی و ملاق* بازی؟!

اپیک آن چالشی است که وقتی بر اسب می‌تازی گاهی زمین‌ات می‌زند. اپیک تصمیم است خواستن‌هاست اپیک نه خیال بافی که خیال سازی است. اپیک راهی است که باید بروی تا رسیدن به رویاهای‌ات. اپیک اشک‌هایی است که می‌ریزی. اپیک آوازهایی است که می‌خوانی. اپیک تصمیمی است که می‌گیری که یک روز صبح بلند شوی و دو ساعت برانی تا بروی بالای کوهی و از آن‌جا با کم‌ترین فاصله دریا را ببینی. اپیک می‌گذاردت تا بودا شوی و بوداوار رها کنی سور و سات و ملک و مال را و زندگی کنی فلاکت را که وقتی از آن حرف زدی شبیه باد هوا نباشد وقتی تصویرش کردی لعاب پلی استر روی‌اش نباشد که وقتی نوشتی‌اش مو بر ساق‌های لطیف دست شاهزاده‌ی نشسته بر ایوان عمارت با دامن ژیپون‌دار، راست کند.

اپیک برای من یعنی

تصویر کلیشه‌ایِ تخت‌خوابی که فرزند و نواده‌ها و کسانی که دوست‌شان دارم حلقه زده باشند دورش خورشید از پنجره‌ی روبه رو نور نارنجی غروب و افول‌اش را بیاندازد بر من که دارم آرام پلک‌ها را بر هم می‌گذارم و راضی‌ام از حماسه‌ای که برپا کردم به اسم زندگی.

*این mibosearch را برای بار هزارم دریابید

از دی‌روزها و مردمان‌اش

2009-10-27T17:16:00.007+03:30

چراغ‌های تلویزیون‌ها که روشن می‌شوند، همین‌ها که این پایین چشمک می‌زنند، یک باره چراغ‌های رابطه روشن می‌شود. آدم‌های گذشته صدای‌ات می‌کنند. آدم‌های گذشته خاطرات گذشته را روی پرده‌ی شیشه‌ای اکران می‌کنند و من و دود سیگار و بوی تند جولیوس‌مینل و شکاف پنجره و هوای خنک. آدم‌های گذشته شکل می‌گیرند از میان قوس و سرکشی‌های حروف و نقطه‌های کنار هم یا جدا. جدا.

آدم‌های گذشته آدم را وامی‌دارند به باز کردن در یخچالی کوچک و نوازش کردن بطری سیاهی که روزها و ماه‌ها منتظر لحظه‌های خوش زندگی‌ای بود که هیچ وقت نیامد، نشد، پانگرفت... حالا هر چه که شد... نشد که سرنوشت بطری گره بخورد میان دو استکان انگشتی و خیار و گوجه و یک زیر سیگاری که پوکه‌های فشنگ دورش را گرفته‌اند، در آغوش گرفته‌اندش.

آدم‌های گذشته یک روزی آدم ِ آینده بودند. آدم ِ آیند بودند. آمدن هم همیشه با خودش بشارت دارد. آغوش دارد. بوسه دارد و خلسه. حالا آدم‌های گذشته بشارت‌هایشان را توی سبدی با عطر گل و طعم میوه تعارف می‌کنند. این طورند. هستن‌شان دل‌گرمی‌ست.

سود

2009-10-26T18:55:00.005+03:30

این چه سود

تنها حرف می‌ماند

حَ َ َ َ َرفْ

تَرَررررّق

آسمان همین حالا ترکید

نجابت آبی ترک خورد

هیچ دقت کردی صدای ترکیدن آسمان گاهی بم است و می آید و پهن می‌شود از خط افق تا شفق، همان قوس آرام زمین را لحاف می‌شود و گاهی تیز مثل تبر، تبر که می‌نشیند بر شکم درخت و صدایش پژواک می‌شود لالوی درختان

آه... دارد برمی‌گردد.

زن ِ کلمه

خوش گلدی

بویرووز

قدم‌ات را بگذار بر صفحه‌ی سفیدم

حاشیه اش را صنوبر کاشته‌ام

باران چمن‌ها را خیس کرده

تا تو برهنه‌پا

تاب و پیچ

پیچ و پیچک

تاب و ناز

ناز و عشوه

برقص

زود آمدی

زود و خوش

این

2009-10-25T12:00:00.001+03:30

من
حالا
در عمق
عمیق ترین
اعماق
یک قع--------ر

تف

2009-10-17T11:02:00.004+03:30

.

راحتی؟

.

پ.ن. جان مادرتان با همان لحن عاشقانه و خسته بخوانید این «راحتی»ِ آقای نامجو را و یادِ تجربه های زیسته بیفتید. حالا گیرم گفته باشید«تو خوبی؟» یا «خوب بود؟» و همین طور الی ماشاالله.

فردا...

2009-10-12T20:46:00.003+03:30

«ترمز بریده‌ام» ربطی ندارد به دیوانه‌گی. حتا تا این‌جا بگویم که مربوط به یک داستان است. داستان دختربچه‌ای که در کوچه‌ی ارغوان رکاب می‌زند. حالا زن رکاب می‌زند و هوا را می‌شکافد. هواي آغشته به عطر شب‌بو. چشم دختربچه گرد می‌شود. «وای مامانم چقدر تند می‌ره» زن همسایه با تردید نگاه می‌کند. مثل وقتی که پرده‌ها را روی دوش زن می‌بیند بالای چهارپایه.
وضعیت پیچیده‌ایست. مدام بین لذت و رنج غوطه‌خوردن. آرام گرفتن میان این‌همه چالش، این همه مبارزه، این همه پرسش بی‌پاسخ همه در نهایت می‌رسد به این شب‌ها که تند تند کلمه می‌شود. که ثریا بیاید بنشیند کنارم و بگوید از آن لحظه. از آن ثانیه‌ی محوی که همیشه بوده. همیشه هست و در لمحه‌ای مشتعل شده و به پِتی خاموش. و می‌افتد. به همان راحتی که اوج بود به حضیض می‌افتد. به همان سادگی که عشق بود، نفرت... نفرت هم که نباشد؛ نیست می‌شود. ثریا پیش‌دستی کرد. من به او می‌خندم. رنج او بیش‌تر از من است. کسی که با چشم خودش ببیند آب شدن شمع را زودتر باور می‌کند خاموشی شعله را.

پ.ن. این روزها باز آرام آرام نامجو می‌خواند. خوب می‌خواند. آلبوم جدید بدکی نیست. هر چقدر هم هیچ‌ کدام‌اش نرسد به پای گیس و بگو بگو و ساربان و ...

پ.پ.ن دروغ است بگویم این یادداشت امیرحسین به من نچسبید. آن‌هم درباره‌ی یکی از مهجورترین داستان‌های مجموعه.

ب.پ.پ.ن آخرین ولی نه بی‌اهمیت‌ترین اتفاقی است که امروز در روزنامه‌ی اعتماد افتاده: پرونده‌ای برای رمان آینه‌های دردار.

به عالم نفروشم

2009-10-10T23:02:00.004+03:30

دیگر تمام شد، افتاد و خلاص

2009-10-09T02:32:00.004+03:30

می‌گفت «یک پنجره. برای...»، باور نکرده بودم. نمی‌دانم چرا فکر می‌کردم آن بالا توی ظهیرالدوله برای همه یک‌سان است. یکی دست در جیب و قدم‌زنان و دیگری اشک‌ریزان اما این کجا و آن. حالا هم این پنجره کافی است. این برگ‌ها و این عطر شب‌بو؛ بعد از هر رکاب‌زدن که خسته و رها این‌جا می‌نشینم. حالا سیگارها طعم دیگری دارند و قهوه‌ها. حالا تصاویر حالا کلمه... کلمه. حالا این باد و باران. حالا این مبارزه. این تلاش برای ماندن. برای بقا. لذت. تلاش برای آفریدن. برای زایش. من هنوز محیرالعقول‌ام. تشخص در فردیت است. فردیتی که برای من از این لحظه از لحظه‌ی اعلام تنهایی، از لحظه‌ی آگهیِ پایان بر کمدی مضحکی آغاز می‌شود که تنها توهمی از جسارت بود. و سایه‌ی لرزانی از قدرت. قدرتی که با طناب پوسیده و ضعیفی آرام آرام تا سیاهی چاهی می‌خزید.
نهال دراسنای ابلق من جوانه زده و این هوای خنک شادابش می‌کند. باید نشست و برگ‌هایش را شماره زد. برگ‌های سبز و سفید کوچک‌اش شرف دارند به آن درخت باریک و بی‌برگ و بالی که آن‌همه چاقو و پیوند خورده اما هنوز در برابر هر نسیم سر خم می‌کند و دائم به خود می‌لرزد.

لذت ناب دیدن یک فیلم خوب

2009-10-06T23:10:00.003+03:30

سانست بولوار نمونه‌ی موفقی است در ارائه فرم روایی. در این‌که بیلی وایلدر استاد روایت است، شکی نیست. ممکن است گفتار فیلم برای تماشاگر امروزی کمی آزاردهنده باشد اما تلفیق ذهنیت نورما و اسطوره‌ی سالومه و چیزی که وایلدر به این اسطوره‌ی نوین افزوده فوق‌العاده است. نورما دزموند هنرپیشه‌ی زیبا و پرافتخار دوران باشکوه سینمای صامت حالا پنجاه ساله است و می‌خواهد سالومه باشد. سالومه که به یحیای پیامبر ابراز عشق می‌کند یحیا او را می‌راند و سالومه در نهایت سر بریده‌ای او را در دست می‌گیرد و لبان سردش را می‌بوسد. در فیلم وایلدر هم جو گیلیس، نورما را می‌راند. جو جوان نویسنده‌ی با استعدادی است اما یحیا نیست! نورما هم سالومه نیست. پارامونت هم پارامونت قدیم نیست. استودیوهای فیلم‌سازی بزرگ شده‌اند، غول شده‌اند. فکرش را بکنید هیچ چیز سرجای خودش نیست اما اشارات فیلم درست به هدف برمی‌خورند.

چند شب پیش با دوستی از داستان‌‌ها و قصه‌های اولیه و اساطیر می‌گفتیم. داستان آدم و حوا، خدایان یونان، سیزیف، جتا هملت و لیرشاه. نه! دیگر شکوه گذشته تکرار نمی‌شود. اما چیزی که سانست بولوار را جذاب می‌کند ساختِ نوین افسانه است. ساختی که همین حالا هم بعد از گذشت این همه سال از فیلم وایلدر، قابلیت خوانش دوباره و ارائه با ساختار جدید را دارد. بگذار یحیای مدرن به عشق سالومه پاسخ دهد و وارد کارزاری شود تا محک بخورد. از کجا معلوم شاید از تفدس او کاسته شد یا شاید سالومه‌ی مدرن آغشته به روزمره‌گی جسارت و تهور خود را از یاد ببرد.

زیبایی سانست بولوار یکی این است که فیلم درباره‌ی صنعت فیلم‌سازی است اما به درد دیگر فیلم‌های از این دست دچار نشده. یعنی داستان و خط اصلی قصه فدای رنگ و لعاب و افشای جزئیات پشت دوربین نشده. جذابیت و کشش فیلم منحصر به داستان است و بس و این کار بزرگی است که داستان و فیلم‌نامه‌ی قوی می‌طلبد.

تصویر مربوط به نمای باارزش فیلم است که باستر کیتون تنها در همین نما در نقش خودش-هنرپیشه‌ی پیر و بازنشسته- ظاهر شده که حالا هم‌بازی بریج ِ نورما است.

دایناسورتم

2009-10-05T14:05:00.003+03:30

این چیزی که می‌خواهم بگویم از نظری آمد که در وبلاگ دوستی گذاشتم و بعد پرورش یافت تا نُتی در گودر و بعد با یادآوری این یاد یک حس افتادم.

عید امسال بود ساعت هشت شب توی مغازه می‌نشستم و میان اسکوپ‌های بستنی چشمی هم داشتم به تلویزیون.

می‌دانید چقدر باید ذهن پروریده باشد، تا چه حد خیال-باز باشد، تا چه مقدار رویاپرداز که آقای مجری آن‌طور با محبت دست پارچه‌ای کلاه قرمزی را نوازش کند و این حرکت توی قاب آن قدر برجسته باشد که انگار توی هزار نقطه‌ی طلایی و سه‌چهارم و این‌های تصویر نشسته. آدم‌های این‌طوری کیمیا هستند.

ما برای زندگی‌هامان خیال‌های نزدیک به واقعیت می‌ریسیم اما تا یک قدمی‌اش هم ~~تخم~~ نمی‌کنیم که برویم. حالا تصور کن کسانی که برای ما خیال می‌‌سازند و خودشان آن‌قدر توی این خیال غرق‌اند که ما شک نمی‌کنیم و چشم‌بسته خودمان را به‌شان می‌سپاریم. کاش کسی بود در زندگی که پابه‌پای خیال ما می‌آمد. آن وقت ثابت می‌شد که پای استدلالیون چوبین بوَد. یک روزی بالاخره یکی با فریاد «یافتم»ش به شما عقلا و منطق‌زدگان می‌فهماند که این دنیا ارزش دودوتا چهارتا ندارد. این دنیا تنها نقطه‌ی برجسته‌اش همان خواب و خیال است و رویا. رویایی که باید جدی گرفت. خیالی که باید با آن زندگی کرد.

حالا ربطش بدهید به کتاب‌ها و فیلم‌ها و اصلن همین گودر. ها؟

کمی عصبانی هستم این روزها.

در همان راستا

2009-10-03T23:51:00.005+03:30

ذغال خوب و رفیق بد یا برعکس؛ به جنجال‌سازها پیوستیم.

The final count down

2009-09-28T17:42:00.001+03:30

غروب دل‌گیر یک روز دوشنبه بود. فقط دل‌گیر نبود که بود، باد می‌آمد. مهر نشده بود. مهر نبود. هنوز هم نیست. فقط دل‌گیر است. سرد است. باز بوی باران توی هواست. چند ساعت دیگر . یک ساعت و نیم دیگر شاید وقت‌اش باشد. وقتی که چیزی تمام شود. یا شاید هم آغاز شود.
باید شمردن را از سر بگیرم ده نه هشت هفت
نه صبر می‌کنم. باید یک سیگار آتش کنم. چند صفحه هم کتاب بخوانم. به قاب عکس‌های کنارم نگاه می‌کنم. همان‌طور که بودند. به کپی اوما و آدم‌های کشیده و نازکش. آدم کشیده و نازک. به هلال ماه فکر می‌کنم. دست می‌کشم روی هلال ماه. راست کمی پایین‌تر. این‌طرف.
باید شمردن را از سر بگیرم شش پنج چهار
چرا از شش شمردم؟ چرا فریب می‌دهم. دارم جرزنی می‌کنم. لجوج، برای بازی قانون می‌گذارم. نه هر بار بعد از هر سیگار دوباره و از ده شروع می‌کنم. ده میلیون. بیست و پنج میلیون. دویست و ده‌هزار. پنج میلیون. هفتصد هزار. سی‌صد و پانزده هزار. شصت‌هزار! این را همه می‌دانند. هلال ماه را تنها من دیدم و بس.
سه دو یک
حالا شب است. شب یک دوشنبه. شب یک شب دوشنبه. شب یک شب دو. از میان ورق‌های کاهی سُر می‌خورم تا روی جلد شمیز دیگری و عطفی به عطف دیگر بندبازی می‌کنم، نُک پا روی نقطه‌ها. اسم آدم‌ها نیتا هاوارد مندو بی‌بی کافکا کدی ثریا...آخ ثریا. فرو می‌روم بیش‌تر فرو می‌روم توی تاروپود کاغذ توی لفاف نازک سفید. دورم می‌پیچم. مثل کفن. شهادتین من چه بود؟

? Will you miss me, one silly while

The cure

2009-09-27T09:09:00.002+03:30

شب، صدای هق‌هق از میان دهان گوشی پژواک می‌شد توی مغز
فردا صبح دو قدم راه رفت و ظهر از پا افتاد.
شب، باز لب‌ها شور شد و خواب ندید.
خواب نرفت.
مردم یکی یکی آمدند. حرف زدند. گوش دادند. گوش دادند. گوش دادند.
خاطرات شخم زده شد.
باز هم فردا تا هفت روز
کم و زیاد
باز هم رفت تا چهل روز
بعد دیگر مردم نبودند.
سرد بود.
عقل نبود.
میل فرار بود.
میل رفتن.
دیگر رفتن.
نماندن.
نبودن.
دیگر نبودن.

.
یک‌شنبه پنج مهر هشتاد و هشت، هشت صبح

این‌جا سرد است و عقل از من فرار می‌کند.

2009-09-25T01:24:00.007+03:30

باز پاييز مي رسد. پاييز فصل من است و فصل خيلي هاي ديگر. در پاييز غم و شادي اگر باشد، عميق است، عميق تر است. پاييز فصل عاشقي هاست؛ فصل عاشقيت است، يعني بود، قديم ها، نه خيلي قديم که تا همين چند سال قبل که با اغماض مي شد تصور کرد هر چيز سر جاي خودش است. پاييز فصل من بود. اما اين اواخر همه چيز قر و قاطي شده بود. گيج و مبهوت مانده بودم که چي مال من است، و اصلاً کو سهم من. و حالا همه تلاشم اين است که مقهور اين گيجي و ماتي نشوم. مي نويسم، گيرم نه به دليل و انگيزه يي که هميشه براي نوشتن داشتم. مي نويسم تا تسليم اين يأس و بهت نشوم. مي نويسم تا دوباره پاييزم را تصاحب کنم. مي نويسم تا در پاييز گرد ياد و خاطره را از روي عاشقيت و خيلي چيزهاي ديگر بزدايم...

ویکفیلد نام داستانی است از ناتانیل هوثورن*؛ البته چندی پیش از دکتروف هم داستانی دیگر به همین نام، اقتباسی مدرن و شخصی، در نیویورکر چاپ شده(+). داستان روایت مردی است که بی‌مقدمه و ناگهانی خانه و خانواده را ترک می‌کند و مدت‌ها در جوار خانه‌ی پیشین زندگی می‌کند. حالا کم‌کم دارم باور می‌کنم که ویکفیلد یک رویای مردانه است. یک غایت. یک نهایت. یک فتح. داستان دکتروف اما البته زیباتر است. راوی اول شخص است. مردی که خانه را ترک کرده و همان‌جا در گاراژ همان خانه روزگار می‌گذراند. آدم می‌تواند حس ویکفیلد را کاملن درک کند. با او به گذشته‌اش برود و مبارزه‌ی او را با زندگی لمس کند و به او حق بدهد. دایانا، زن، اما در معدود تصاویری که داستان از او می‌سازد ساکت پشت پنجره است و به شب نگاه می‌کند.
ویکفیلد آدم جالبی است.
اما
هنوز مانده تا زاوش ایزدان رویای مردانه باشد.

* داستان ناتانیل هوثورن در کتاب یک دریا یک صحره یک ابر توسط نشر مرکز و با ترجمه‌ی حسن افشار منتشر شده است.

کلمه و ترکیب‌ها و تصویرها

2009-09-17T19:38:00.007+04:30

نباید به «عکس‌های دل‌خواسته‌ی پیش‌گو» بی‌اعتنا بود. دست‌کم نگرفت‌شان. شاید مُک* همان نشود اما تا چند قدمی‌اش می‌رود. یعنی که گاهی در ولوله‌ی این بارانی که از آسمان می‌ریزد، اسباب زندگی و کتاب‌ها را جمع می‌کنی تا بروی لب یک پنجره که برگ‌های بزرگ انجیر شیشه‌ها را عاشقانه می‌نوازند، بقیه‌ی قصه‌های زندگی‌ات را بنویسی. حالا گیریم توی آن عکس دل‌خواسته‌ی پیش‌گو، از پس شیشه بارش برف را نگاه می‌کردی و به جای صفحه کلید، یک مداد نرم ب دو یا ب چهار و کاغذ زبر داشتی. حالا می‌دانی که این‌جا هیچ‌وقت برف نمی‌بارد... تلخ است اما خب آن‌که را دریا خواهد جور بی‌برفی کشد.

حالا اگر روزی آرزوی این را داشته باشی که توی خیابان، پالتو بر تن یا بارانی به بَر، موهایت را باد ببرد یا اصلن طبق عادت مالوف موهایت را تراشیده باشی و باد سرد از میان جوانه‌ها‌ی نورسته‌ی مو پوست سر را دانه دانه کند، از کنار اعلامیه‌ای روی دیوار رد بشوی که خبر کنسرت بونو و دوستانش را روز جمعه‌ای توی ورزشگاه آزادی می‌دهد و تو بروی و چاپ چهل و ششم اولیس ِجویس را با ترجمه‌ی خوب منوچهر بدیعی از کافه-کتابِ محله بخری و هدیه ببری برای تولد دوستی، به میهمانی‌ای که می‌نوشی و می‌رقصی و با همان لباس برمی‌گردی خانه. تصویر دل‌خواسته‌ی پیش‌گوی تو کش آمدن آن شبِ لذت‌بخش و فرو رفتن در آغوشی است که لزومن نامش را در اوراق شناسایی‌ات ثبت نکرده.

فردا روز خوبی است. روزی که دماسنج امید یک درجه بیش‌تر را نشان می‌دهد.

* در تداول عامه، درست راست.

میرنامیرا

2009-09-12T19:14:00.004+04:30

امروز میان دشت سبز کنار حانه، میان آن وسعت، اسبی دیدم؛ نجیب و آرام اما آن قدر با قدرت و صُلب که ناگزیر نقطه‌ی وصل‌اش به خاک را جُستم. در مثال انسان به حیوان، مناقشه‌ای نیست چه بسا دیده‌ایم این روزها حَیَوان را در لباس انسان. اما این تابلوی دل‌انگیز پیش دیدگان من بود و زمزمه‌ای بیخ گوشم نوایی بود که می‌خواند:مراقب باشید كه آن‏ها شما را تحریك نكنند و به هنگام نابودكردن خود به كاشانه و كشورتان لطمه نزنند.

برای میر نامیرا

آرامش تو
همان «نفس مطمئن»
همان صدای موج دریای دی‌شب
که فرو می‌رفت میان شن‌ها،
نسیم نیمه‌های شب
یا نزدیک سحر
که برگ‌های درخت گردو را می‌رقصانْد

ایمان تو
ساق پای مادیان مغرور است
گردن افراشته
میان سبزیِ دشت
که تا چشم
که تا قوسِ نرمِ زمین
که تا افق
دل‌ام را قُرص می‌کند.

حالا لالا لا لالالایی
کودک روی پایم تاب می‌خورَد...

نیلوپرک 1

2009-09-10T23:54:00.002+04:30

کوچولو تو با چند سلول کوچک حالا دیگر یکی هستی میان میلیاردها.
خوش آمدی.
مادر نازنین‌ات سال‌ها تو را می‌خواست و عاشق‌ات بود، و من هم. شاید تو تنها پَرپَرکی باشی که من بتوانم خاله‌ی راست‌راستکی‌اش باشم. از وقتی فهمیدم هستی، یک چیزی توی من زنده شد. عشق به یک نوزاد. به تو که فرسنگ‌ها با هم فاصله داریم. عشق لحظه‌ی شیر دادن به نوزاد. سینه‌های زن دوست دارند که فشرده شوند، چنگ زده شوند، مشت شوند. اما فقط به خاطر توست که مترشح می‌شوند. فقط برای توست که رگ می‌کنند. و زیباتر از این لحظه در دنیا نیست. این اولین اتفاق خوش و تصویر قشنگی است که تو از آن لذت می‌بری.

تو روزم را خوش ساختی
در این روزهای ویران
باز هم برایت می‌نویسم.

تصویر:Virgin and Child, by Joos van Cleve, painted in 1525

شصت بود

2009-09-09T00:47:00.006+04:30

حالا امشب شب قدر است. باید این چیزها را گفت. آن موقع هم شب قدر بود. خیلی شب‌ها شب‌قدر می‌شود- همین شب شنبه‌ی بیست و سوم خرداد هشتاد و هشت هم- فقط باید نکته‌اش را بگیری. می‌گفتم که آن سال‌ها هم شب قدر بود-حالا اگر شب‌عاشورا هم بود در اصل ماجرا توفیری نمی‌کرد- دختر جوان عنادش را با دین و مذهب شروع کرده. جوداس پریست و آیرون می‌دن‌اش را بلند بلند گوش می‌دهد. جر و بحثی با مادر و پدر و نیمه شب سکوت حاکم می‌شود. واضح است که دختر خیلی خشم‌گین و خیلی متنفر و خیلی مملو از ناسزاست به هر چه مقدسات است.

آن وقت‌ها- همان وقت که تو به دنیا آمدی و شدی دهه‌ی شصتی- ... ولش کن این روزها این چیزها را خیلی می‌شنوی. مخلص کلام این است: توی تخت دراز کشیدم. ضبط دو کاسته را روی سینه گذاشتم و هدفن به گوش‌ام بود و میان موج‌های رادیویی ِ کائنات الغوث-الغوث‌گون می‌گشتم که دعوت‌ام را پاسخ آمد که ... تو اسکورپیونز را می‌شناسی؟ آهنگِ( I’m still lovin' you)اش را چه؟ شنیدی؟...

آن شب که انگار شب قدر بود، دختر جوان درازکش و با ناباوری به کنسرتِ لایو اسکورپیونز از لابلای پارازیت‌ها گوش می‌داد؛ شبِ قدر ِجای دیگر ِدنیا و داخل حفره‌های گوش‌اش پر از اشک شده بود.

خراباتی

2009-09-04T18:14:00.001+04:30

جمعه‌ی کش‌داری است. مثل آرامش قبل از طوفان می‌ماند. ترجیح می‌دهم به طوفان فکر نکنم. آرامش را دریابم. قرمه سبزی می‌قُلد. تو آرام گوشه‌ای نشستی و داستان دیگری از دکتروف می‌خوانی. دخترک سیمز بازی می‌کند. هی آدم می‌سازد؛ دخترهای رنگ و وارنگ و هی عاشق‌شان می‌کند، لباس تن‌شان می‌کند، وسایل خانه می‌خرد، خدمت‌کار می‌آورد که خانه‌شان را تمیز کند و غذاهای انترسان درست می‌کند. کاری به کارش ندارم. بگذار خوش باشد. بگذار نداند و نخواند چیزهایی که من همین حالا خواندم و دانستم، عکس‌هایی که باز دیدم. رد می‌شوم از کنارش و طاقت نمی‌آورم: برای خونه‌ت کتاب‌خونه نمی‌خری؟
- یادم رفت.
چکار کنم؟ چکار کنم که به زندگی برگردم؟ بروم خورش را با قاشق چوبی زیر و رو کنم؟ دست‌شویی را وایتکس بریزم و بعد حمام کنم و بیایم بیرون خیلی شاداب، سیگاری بچزانم و پا روی پا انداخته داستان جدیدم را ادامه بدهم. نه این‌ها هیچ رقمه رقم ِ من نیست. یعنی این، من نیست. من همین‌طور بی‌حال و بی‌حوصله مثل همین بعداز‌ظهر جمعه، کش‌دار و راکد می‌نشیند. خیلی همت کند برنج را خیس کند و دوباره برگردد. خیلی بخواهد برگردد به زندگی «بهار63» مجتبا پورمحسن را که با دهانی باز روی زمین افتاده، می‌خواند که انگار همان «خروس» باشد که تیرماه بَرَش‌گرداند به زندگی. تنها نَفَس ادبیات است که حق است. این را هر روز بیش‌تر می فهمد. چه سه‌شنبه و چه جمعه.

نوشتن همین و تمام ِزندگی

2009-09-03T01:55:00.003+04:30

او[مارگریت دوراس] همیشه در لبه‌ی ننوشتن قرار دارد، در مرز دست کشیدن از همه چیز، از کلمه، از زندگی. ولی نه، با این وصف به زندگی ادامه می‌دهد، می‌نویسد. همه چیز را دوست دارد، همه چیز، تمام عالم، صدف دریایی را به حد جنون، گردش دیروقت شبانه در حاشیه‌ی رود سن، تا پل نوئی، و بعد در بازگشت تا محله‌ی نتردامِ پاریس.
همان عشق/یان آندره‌آ/قاسم روبین/نشر نیلوفر

راه رفتن روی لبه سخت است، حتا وقتی دست‌هایم را گرفته باشی. دوسال تمام دارد می‌شود که لبه، کف پاهایم را مثل تیغی تیز بریده. چقدر شده بود که حتا قدمی هم تا میان جاده‌ی لغزان از باران برداشتم، بوق کامیون ترساندم یا «دخترک چه می‌شود؟» یا فکر آن خورشیدی که فردایش بی‌پس و پیشی باز می‌تابد... یادم هست روزهای شادِ غیر، غیر از من و تو، ما. روزهای خفه شدن صدا میان بالش. خوب بود که همه را نوشتم.
حالا الان که شده، انگار توی خلاء هستم، هستیم. من و تو. باید دوباره از نو شروع کنیم. نوشتن را و ساختن را و زندگی را. نمی‌دانم از چیست این شهوت زندگی. از سال‌هایی که رفته‌اند یا از امیدی که برگشته است.

آدم چقدر حقیر است وقتی آن زن هفتاد ساله‌ی ناخن قرمزِ موطلایی را ریشخند می‌کند...

به خودم آفرین گفته بودم

2009-09-01T01:01:00.001+04:30

خنده‌دار این است که می‌خواستم امسال کنکور بدهم و در یکی از رشته‌های علوم انسانی دوباره درس بخوانم. خیلی مصمم.

.

2009-08-29T21:52:00.003+04:30

غروب شد
هوای یار دلم را گرفت
هوای یار فریاد شد
غم را با کتاب افطار گشودم
رها کردم
از بندش

بعد
دل به جاده زده بودم.

امروز عصر را توی یک کتاب‌فروشی گذراندم که دیگر برایم خاطره‌انگیزترین و عزیزترین کتاب فروشی دنیاست. اول کتاب‌ها بودند و ما و برق نبود و بعد باز همان‌ها بودیم و آدم‌ها. از دور جوانی را دیدم که کتاب را برداشت، با دقت نگاه کرد و ورق زد، قسمتی از یک داستان را خواند. سیلویا را شاید یا امیرعلی. بعد خیلی مودبانه کتاب را سرجایش گذاشت. باران می‌آمد و دریادادور می‌خواند و دو زن، آن‌جا، دوستم بودند، یکی آرام بود و انگار با موسیقی دایمی که در ذهن‌اش همیشه دارد نواخته می‌شود می‌رقصید و آن دیگر، کتاب‌فروش، در جنبش مدام، تمام هوش و حواسش را به کتاب‌ها داده بود و کتاب‌ها چه با او دوست بودند و او چقدر بزرگ بود. باران می‌آمد و هوای سردِ کتاب‌فروشی تمیز و پاک و خوش‌عطر بود. حرف‌ها همه قصه بود. واژه‌ها توی هوای کتاب‌فروشی معلق بودند. پسرکی نقاشی کشیده‌بود و پسرک دیگر تازه‌تازه دُ، رِ، می آموخته بود و کلاویه‌ها را لمس کرده‌بود. از دور، از روی صندلی، اما خیلی دور، نگاه که کردم انگار جزیره‌ای بود، فارغ از غم، فارق از خشم، انگار کتاب‌ها آمده بودند آدم‌ها را با خود برده بودند آن‌جا که خنک بود و خوب بود و دوستی بود و صلح بود و صفا.

از دور می‌فهمی که باران می‌آید

2009-08-28T02:31:00.001+04:30

از تونل که بیرون می‌آیی
سیلی می‌زند باد
گونه‌ات را
و مرطوب
از تونل که بیرون می‌آیی
غم نم می‌کشد
خنک که نمی‌شود دل‌ت
اما
نفس از باریک‌راهِ غم‌بادِ فریاد‌هایِ خشکیده و گرم ِحلقوم،
رها می‌شود
تا برگ درخت
از تونل که بیرون می‌آیی
کوله را به آن یکی شانه بده
خانه را می‌بینی

برای پونه‌ی این روزها، پونه‌ی بعد از آن روزها

2009-08-24T15:42:00.003+04:30

قناری من

چه سال‌هایی‌ست

تو را که دیگر نیست

امیدِ بال گشودن در آبی ِ آن دور

مرا که بی قفسی حتی

تمام ِ سال از این کوچه‌باغ می‌گذرم

قناری من

بهانه را که بمانیم دور از آن آبی

بخوان بخوان که مرا خود بهانه خواندن‌هاست

که لانه سازی این مرغ در گذرگه این باد

و زنده‌رود که جاری است تا دل مرداب.

هوشنگ گلشیری- آبان 46- ماه‌نامه‌ی پیام نوین- یادآوری زیبایی از این‌جا

فردا راهی تهران می‌شوم. فردا حال‌ام خوب است و راهی تهران‌ام. آخرین باری را که با حال خوب راهی آن شهر شلوغ و کثیف- اما شهر خودم شده بودم- خوب یادم هست. یادم هست که باورم نمی‌شد تو بیایی. یادم هست که اگر هم باورم شده بود تو می‌آیی، باورم نمی‌شد که روسری سبز سر کنی و بیایی به هوای زنجیر سبز و بعد یافت‌آباد و میرحسین و آن برنامه‌ها و برویم خانه‌ی دوستانی- برای بار اول- شب بخوابیم و ... نمی‌خواهم بگویم کارهای خارق‌العاده‌ای بود، دست کم برای من نبود! اما گاهی بعضی آدم‌ها یک هو کاری می‌کنند که مجبور می‌شوی تمام تعریف‌های توی ذهن‌ات را از آن‌ها بشکنی و از نو بسازی. اطرافیان من توی این ماه‌های اخیر حتا پیش از 22 خرداد هم این طور شدند. مادرم هم از آن روز شنبه که ندا را کشتند، ... وقتی کنارم راه می‌رفت نمی‌شناختم‌اش. برادرم هم وقتی گرفته شده بود... برادرم را دربند تصور نمی‌توانم ... تو هم. حتا صبا ، آریای تو. این حرف‌ها این روزها خیلی گفته شده می‌دانم اما همیشه حرف‌ها و گزین‌گویه‌ها و گل‌واژه‌ها و کلیشه‌ها وقتی لمس‌شان می‌کنی، از نزدیک، هول‌ناک‌ترند. نه که حال تو هول‌ناک باشد این روزها ... نمی‌دانم... دارم چرت می‌گویم انگار. این روزها یک هو شعر می‌شوم. بعد پرت می‌شوم توی یک سالن بزرگ و خنک و پرده‌ای بزرگ- همان پرده‌ی سفید و چرک‌مرد و عزیز سینما عصرجدید- برای دیدن تک فریم‌های این روزهای گذشته. فرقی هم نمی‌کند به چی مربوط است. به داخلیات خودم یا دور و بر. یعنی فقط یک چیز نیست هزار فریم از هزار موقعیت که انگار «کوله‌شف» تدوین‌شان کرده باشد و یک هو معناهای جدید بگیرند.
«دنیا دار تعادل است» این را خودم گفتم و یک ترازو دائم توی دست‌ام است و دارم خوش‌بختی‌ها و بدبختی‌هایم را توی‌اش می‌چینم و می سنجم و بعد انتظار آمدن خوب یا بد را می‌کشم. این روزها هم شرم دارم که بگویم کفه‌های خوش‌بختی و شادی‌ام سنگین‌ترند. نه که آن یکی کفه خالی باشد... نه بسته‌های سنگینی روی‌اش است اما چاپ کتاب‌ام، هر قدر هم که هنوز ندیده باشم‌اش، هرقدر که نبوییده باشم و چشم‌ام را نبسته باشم تا دست‌ام را روی عطف‌اش بکشم یا بگذارم ورق‌هایش تیز بِبُّرند سر انگشت‌ام را، هرقدر که گول‌زَنک باشد، هرقدر که حس کنم آب‌نباتی را می‌ماند که برای دمی ساکت کردن کودکی به‌ش می‌دهند؛ برایم شوق آورده و شور و کمی هم جوانی خس می‌کنم وقت دارم هنوز، از تو چه پنهان امروز که بیرون می‌رفتم با آن‌که باران شلاقی می بارید، شال تازه‌ای انداختم و ته‌-‌آرایشی هم کردم. وقتی به زمستان و بهار و عیدی که گذراندم فکر می‌کنم، باز هم منتظر خبرهای خوب دیگری هستم.
این میان فکر یک چیز آزارم می‌دهد؛ این‌که از اول خوش‌بختی بود یا بدبختی؟! یعنی اینی که الان دارم قرار است باز جبران شود و آن وقت تعادل است یا الان وضعیت متعادل شده. می‌بینی به نام تو و به کام خودم شد. عادت ادبیات ماست که عادت خودمان شده؛ عدم صراحت... شاید هم عدم توانایی صریح بودن. چون یکی این است که توان صراحت نداشته‌باشی و دیگر آن که خودت بخواهی کلام را در لفاف بپیچی- مثل همین حالای من- این آخری مثل عشق به قمار و رانندگی و شرط‌بندی و اعتیاد می‌ماند، قشنگ‌ترش می‌شود آن که علی کریمی دارد وقتی توپ زیر پای‌اش است یک جور اشتیاق بازی با توپ و دریبل کردن تا جایی که یادش می‌رود مسابقه‌ای هست و ... پرت زدم تو زیاد اهل فوتبال نیستی. به هر حال می‌خواهم یک چیزهایی به تو بگویم از جنس هم راهی و رفاقت. همان رفاقتی که من به آن اعتقاد دارم و تو شاید. می‌خواهم بگویم دست‌پاچه می‌شوم وقتی نمی‌توانم کاری کنم تا تو هم شاد باشی. از افسردگی زمستانی‌ات می‌ترسم. می‌ترسم از ننوشتن‌ات. از نخواندن‌ات. تو بگیر ترس‌ام همه یک سر به خاطر خودم است، که کسی نباشد از ادبیات با هم حرف بزنیم، داستان بخوانیم، بنویسیم و به هیجان بیاییم. کسی نباشد که من این داستان دکتروف را برایش بفرستم تا بخواند و یک هو زنگ بزند و صدایش بلرزد. کسی نباشد که حتا به خاطر اختلاف نظر باهاش دعوا کنم!<--- کسی که از علامت تعجب بی‌زار است. کسی که پونه است.

.

پ.ن کاش زمان برمی‌گشت و می‌رفت و می‌رفت تا... تا 18 خرداد. 18 خردادی که با هم بودیم توی آن استادیوم که نگاه‌ات کردم و تو انگار پونه نبودی. کاش همه چیز یک طور دیگر می‌شد. طوری که نه ترازوی دنیا به هم می‌خورد و نه ما این‌قدر غم داشتیم. راستی شعر بالا را دوست داشتی که، گلشیری را و هنوز ...

خونه

2009-08-21T23:29:00.003+04:30

خانه‌های شمالی؛ خانه‌های سنتی شمالی بوی چوب می‌دهند و سقف‌های شیب‌دارشان وقت باران، آواز می‌خواند و حیاط‌شان، حیات دارد. چه شَوَد وقتی درخت مویی باشد و بُن شاخی از دیواری آویزان...

شِکری که خوردم

2009-08-18T15:47:00.004+04:30

.

~~این‌جا ایران، مسافرت با هواپیما مثل چکاندن ماشه‌ی رولت روسی می‌ماند.~~

ببخشید فراموش کردم که رسانه‌ها دیگر نباید درباره‌ی سفرهای هوایی بنویسند.
اعتراف می‌کنم: اشتباه کردم و دیگر تکرار نمی‌کنم، مادر نیستید که بدانید. آخر دخترم الان توی هواپیماست و من این‌جا از دل‌شوره نزدیک به مرگ‌ام و نوشتن تنها علاجم بود...

.
بعدنوشت: بله خب رسید. هواپیماسواری از اتفاقات بزرگ زندگی بچه‌ها محسوب می‌شد و حالا رولت روسی؟

محض لب‌خند احتمالی:صبا از فرودگاه کیش زنگ می‌زند:«مامان نگران نباش اگه توپولوف باشه من سوار نمی‌شم و اون‌قدر توی این فرودگاه می‌شینم که آژانس بگیرم بیام!»

روی صحنه

2009-08-12T13:48:00.002+04:30

سرم گرم شده. سرم گرمِ چیزی که دوست دارم شده. سرم با چیزی گرم شده که دور از فکرِ آن چشم‌ها نباشم. هر بار هر کدام را برای خاطر یکی و این بار برای خاطر یعقوب است. برای صحنه‌های خالی برای آن نوشته‌ای که ابتدایش گفته بود:«ما نمایشنامه‌نویسیم. ما اندکیم». برای همه‌ی این‌ها که دستم را گرفتند و بیرونم کشیدند. مثل زنی که زایمان کرده و مانده تا کمر راست کند. مانده تا نوزاد به بغل، توی خیابان‌ها، پی چیزی بدود و همواره بدود و بعدترها پاداش این دویدن‌ها را با عکسی از خونآغشته‌گیِ نوزادِ حالا رعنا که الف قامتش سوزنِ نور خورشید را به چشم فرو می‌کند، بگیرد.
چرا یادم نمی‌رود. چرا از جلوی چشم‌ام کنار نمی‌روند. جلوی چشم من صحنه است، صحنه‌ی کف چوبی که صدای پاهایی که روی آن می‌دوند، شلیک تیر را می‌ماند. چرا یادم نمی‌رود، روی همان صحنه باز نشانش می‌دهند. بازنمایش: سیاه‌پوشان می‌کشاندندش. نمی‌آمد چون فریاد می‌زد«به خدا با مادرم اومدم»... مادر مادر و تو فکر می‌کنی چه پناه بزرگی است. زیر سقف آسمان کشورت، سینه‌های مادر تنها پناهان امن‌اند. نمی‌آمد چون زیر سینه‌های مادر پناه گرفته بود و همان وقت به ضرب و زور مشت او را از شیر گرفتند. معصومیت را از او گرفتند. همان جا از مادر جدا کردند و بکارت او را و قصه‌های کودکی و ماشین‌های کنترلی‌اش را از او گرفتند.
چرا یادم نمی‌رود. چرا یادرفتنی نیست. انگار همه‌ی تصویرهای خودم، همه‌ی آن‌ها که تا حال روی صحنه و تنها برای خودم بازی می‌شد؛ با شرط لازم و کافی یک نمایش: وقتی شکل می‌گیرد که دست‌کم یک بازی‌گر و یک بیننده وجود داشته باشند. و من که بودم. وجود داشتم. پشت پلکم نشسته بودم که پرده‌ی مخملین قرمز پشت چشم‌هایم بالا می‌رفت و من هر چه تلخی و شیرینی داشتم می‌دیدم. حالا این روزها پرده که کنار می‌رود چشم‌ها می‌آیند با نهال صنوبری که صبوری می‌کند تا جان بگیرد و بزرگ شود. و من همه‌ی این‌ها را هنوز ناظرم.

حتا آن وقت که ...

2009-08-06T22:00:00.003+04:30

دور میدان
زن کولی
زیر سایه‌ی «آزادی»
دست‌‌اش را خوانده بود:
اقبال‌ت بلنده
پیشونی‌ت ساییده به آسمون
قدت از ایی برج هم بلن‌تره
لب‌ت پُر خَندْ ئه
حتا اُو وَختی که جون تو تن‌ت نی

برای روزی که بادا

2009-08-05T18:21:00.008+04:30

می‌ترسم. می‌ترسیم. اما بیش‌تر نگرانم. نمی‌دانم چطور شروع کنم. فقط می‌دانم باید شروع کنم. اصلن همین ترس از کلمات، ترس از قضاوت‌ها. ترس از اتهام‌هایی که این روزها راحت به هم می‌زنیم. ترس از خشم. خشمی عنان گسیخته. مدام می‌گویم نه! به این فکر کن که این حرکت مسالمت‌آمیز است. به این فکر کن که آرامش و سکوت دارد. به متانتی فکر کن که چند وقت پیش روی صفحه‌ی شیشه‌ای تلویزیون میخ‌کوب‌ات کرد. متانت و وقاری که سابقه نداشته. حالا هم سعی کن به شوخی‌ها بخندی با همه‌ی مردم و گریه کنی با خبرهای بد با همه، خشمگین شوی با همه. اما چیزی توی مغزم می‌خلد، می‌چرخد، می‌خزد و خودش را با زور به من تحمیل می‌کند. چیزی از جنس فکر. چیزی از جنس پرهیز از سکوت. چیزی که وادارم می‌کند با همه‌ی عواقب بنویسم.

1- بزرگ‌ترین نگرانی و ناراحتی و فکری که امروز دارم از آن جا شروع شد که مردم گفتند جمهوری ایرانی و موسوی گفت جمهوری اسلامی. حالا هم که بازار پیچیده‌گویی‌ها داغ است، من سعی می‌کنم مستقیم بگویم که من با میرحسین موافقم. من می‌دانم که با وجود نفرتم از بعضی تظاهرات(تظاهر کردن‌های نمایشی) مذهبی، دین در عمق روح و جان این مردم رخنه کرده. با این عقل ناقصم و چند جایی از دنیا را هم که دیده‌ام فهمیده‌ام که نام این دین هرچه می‌خواهد باشد، مردم به آن نیاز دارند. حتا لائیک‌ترین کسانی که در اطرافم دیده‌ام در عمل تناقض زیادی بین رفتار و گفتارشان بوده. فکر می‌کنم تلاش بیهوده و حتا زورگویانه‌ایست که بخواهیم دین را و اعتقاد را از مردم ایران بگیریم. ضمن این که اصلاحات اصولن رفتار و شعارهای خود را دارد و البته روی سخن با کسانی است که قصد عبور از اصلاحات را نداشته باشند. میان تمام گروه‌های خواهان تغییر در ایران من به غیر از اصلاحات، هیچ جبهه‌ای را با قوانین حساب شده و مدون و عقلانی با احتساب شرایط ایران و ایرانی ندیدم. یعنی می‌خواهم بگویم که اصلاح‌طلبان فعلی تنها گروهی هستند که آگاه به زمانه و شرایط و بدون افراط موضع‌ می‌گیرند. پس باید برای فردا روزی که شاید موازنه‌ها به هم خورد و قرار شد تک تک آدم‌ها تصمیم بگیرند از اکنون فکر کرد. اصلاح و اصلاح طلبان را باید با پیش شرط‌های اصلاح‌طلبی خواست و پی‌گیری کرد. اگر غیر از این باشد به تعداد هفتاد میلیون نفر ایرانی راه هست برای اداره‌ی این سرزمین. یکی چپ است یکی سلطنت خواه یکی راست و رادیکال و دموکرات و لائیک و ... کسانی ملغمه‌ی همه‌ی این‌ها.

2- اتهام و خشم مرا می‌ترساند. زمانی که کودک بودم از جزئیات انقلاب آن قدر به خاطر نداشتم اما همین سال قبل عکس فاحشه سوزان را که دیدم، منقلب شدم. مردم باقی‌مانده‌ی چمباتمه‌زده‌ی فاحشه‌ای که سوزانده بودند روی دست می‌بردند سند افتخار لابد... دوست ندارم حتا خ.ر را یک روز این‌گونه ببینم چه برسد به قط.بی و شریف.ی‌نیا و ایمان م.راتی . کام.ران نج.ف زاده و ... دوست ندارم فکر کنم که چرا فلان وبلاگ‌نویس ادبی الان اصلن خبری ازش نیست، یا چرا او که فرسنگ‌ها دور است ایستاده و می‌گوید لنگش کن و حتا آن رفیقی که همین حالا خیابان ولیعصر زندگی می‌کند چرا نمی‌رود تا سر خیابانش فریاد بزند. یا حتا چرا کسی که تا دیروز سبز بوده امروز می‌ترسد و حتا مثل کودتایی‌ها بی‌بی سی و سازگارا و مخملباف را سرزنش می‌کند. خیلی چیزها هست. می‌خواهم آرام باشم. می‌خواهم اگر همین حالا سیل‌آسا شعر گفتن‌ام می‌آید، بگویم و شرم زده نباشم. می‌خواهم اگر داستان نوشتن‌ام می‌آید بنویسم و به خودم نگویم بی‌غیرت. می‌خواهم خیلی آرام باشم. می‌خواهم بتوانم خشم درونم را از دیدن ابطحی در آن‌حال هدایت کنم به عقل به آرامش به رفتاری که دوست داشتم و به آن رای دادم. می‌خواهم بی‌شرف نباشم. یعنی شرف داشته باشم. می‌خواهم با آن سه جفت چشم شب‌ها خلوت کنم. با خودم فکر کنم ندا دختری بود اهل موسیقی لابد اهل زیبایی و هنر می‌دانم مهربان. آن عکسش که موهای لخت و صافش دور صورتش ریخته خیلی نگاه مهربانی دارد. یا سهراب آن طور که کنار مادرش نشسته آن طور به یک روزنه در دور نگاه می‌کند معلوم است مهربان است یا یعقوب که نمایش می‌خواند. یعقوب که در انتظار گودو بود یا که می‌دانست به خاطر طوماری چه بلاها بر سر شیخ شرزین آمد و او دم نزد. من آدم‌کشی را دوست ندارم. فکر می‌کنم زندگی فرهاد ج.عفری یا احمد نج.فی بعد از این آن قدر تلخ خواهد بود که مثل زندان ابد باشد. هر لحظه نشستن‌شان روی صندلی مثل صندلی الکتریکی باشد و هر لحظه فکر کردن‌شان به گذشته مثل تیری در مغزشان است. نه! من با اتهام و خشونت مخالفم.

و

از حالا دارم فکر می‌کنم به روزی بادا، که بساط دیکتاتوری برچیده می‌شود و من می‌گویم حالا چی؟

---

سایه‌ای هست
سایه‌ای پشت پاشنه‌ها
سیاهی ِ مماس بر پوست کتف
هنوز می‌آید
آ‌نقدر می‌آید
تا سایه‌ی من، همان سیاه،
بیفتد روی موهای درخشان تو
و چرخ‌ها و فلک‌ها بگردند
تا هنوز

وقتی نیستید، سکوتْ‌ آدم را می‌کُشد

2009-08-03T17:04:00.003+04:30

این روزها بی‌تاب‌ترین دقیقه‌ها
نبودنِ شما،
سکوت و انتظار است

و
من مادری را می‌مانم
پرده به سر کشیده
از گوشه‌ی قاب پنجره
گردن می‌کشد
تا از آئینه‌ی سراب انتهای کوچه
قامت سهراب را ببیند
سلانه‌سلانه و پاکِشان از میان غبارها برگشته

ساعت پانزده دقیقه به شش عصر است:

این‌جا جیرجیرک‌ها که می‌خوانند، یک بَند و نفس، باران که می‌بارد، یک باره و ریز، باد که می‌آید از طرف دریا، رد که می‌شود از میان پنجره‌ی قدی، بوی برنج که از شالی‌زارها بلند می‌شود، که وقت درو است، دیگر باور نمی‌‌کنی خبر ها را. دیگر باور نمی‌کنی خودت را، دیروزت را، چند دقیقه‌ی قبل را هم. مسخ می‌شوی انگار، جادو می‌شوی.
کافی است ناغافل چشم‌ات بیفتد به ساعت و کافیست ذهن‌ات که همیشه پَرِش دارد، از بد حادثه یک هو تیز شود و توی بعد از ظهری دل‌چسب، زهرناکی ِ هم‌زمانی ِ دقایق با آن‌چه که توی خیابان‌های شهر قدیم‌ات دارد می‌گذرد کام‌ات را تلخ کند. شیشه‌ی جادو از بالای رف پرت می‌شود روی زمین و ...
آن‌وقت مثل همه‌ی این روزها که شماره‌شان یادم رفته، بیست و سه، بیست و پنج، سوم، هفتم، چهلم، پنجم، هشتم، امروز دوازدهم می‌شود. قهر می‌کنم، پنجره را می‌بندم. گوش‌هایم را می‌گیرم و فکر می‌کنم من آن‌جا نیستم و بینی‌ام تیر می‌کشد و باقی ماجرا.

و تو چه می‌دانی که کوچه‌ی علی چپ کجاست؟

2009-08-01T23:01:00.003+04:30

میان تلخ‌ترین خاطره‌های زندگی
حالا نفر اول تو هستی
از بالای درخت اقاقیا
پشت داده به خورشید،
که صورتت سیاه شد
یک سره سیاه

می‌خواهم خطاب به تو بگویم. یعنی می‌خواهم بنویسم که بهانه‌اش تو باشی. بعد می‌خواهم جوری بنویسم که کوچه‌ی علی چپ را نشان دهد. یعنی چیزی بنویسم که انگار نه انگار که چیست و کجا و کِی و کی. اما بعد فکر کنی که عجب! می‌توانست منظور این هم باشد یا که این یا آن یکی. چه‌قدر خوب می‌شود که بخوانی و ساعت‌ها درگیر این فکر باشی. چه‌قدر خوب که به فکر باشی.
تا چند وقت پیش هرجا از نفرین به عاشقیت و خوش‌بختی و چیزهای خوب نشانی می‌دیدم با خودم می‌لنَدیدم که «ای بابا این‌ها هم چقدر دنیا را سیاه می‌بینند. نه بابا این‌قدرها هم که می‌گویند بد نیست». یا فکر می‌کردم «چه پرتوقع‌اند. دیگر چه می‌خواهند. چرا سر نمی‌کنند به آب باریکه‌ی خوش‌بختی، که از کنار خانه‌های همه‌مان رد می‌شود». و تا چند وقت پیش من خوشْ می‌دیدم. یعنی همه به من می‌گفتند خوش‌بین. دم‌غنیمت‌دان ِخوش‌بین. شاید هم دم‌غنیمت‌دان ِ خوش‌بین ِ کله‌خر ِ بامعرفت. خب این‌ها بود و من از همه‌شان لذت می‌بردم. یعنی بفهمی نفهمی ته دل‌ام غنج می‌زد.
می‌گویی اول‌اش گفتم تا چند وقت پیش؛ این یعنی الان نیست یعنی الان چیزی عوض شده. نه؟ می‌گویم که خب بله. نمی‌دانم چطور شده که همه‌ی دَم‌ها به غم و دم و اشک می‌گذرند و دیگر دارم به بد دیدن عادت می‌کنم. می‌گویم آخر تا کجا می‌کِشد این شانه‌ی لامذهب که تو بیایی هی رویش بار بگذاری بار بگذاری و ازش بخواهی محکم باشد، بزرگ باشد و صاف بایستد. می‌گویم اگر فکر می‌کنی برای خودم است نه بَبَم جان. گاهی آدم دیگر آرزوهای خودش را از یاد می‌برد. گاهی آرزوهای دیگری، آرزوهای دیگران، آرزوهای بزرگ‌اش می‌شود.
می‌گویی قد کشیده‌ایم. می‌گویم‌ات درست اما چرا هر قد کشیدنی باید با خون و اشک و تب باشد؟ چرا نشود کود ریخت و آب داد و عشق ورزید تا قد کشید. می‌گویی خوب است قوی شده‌ایم. می‌گویم‌ات خوب است. قوی بودیم حالا توان‌مان ارزیده می‌شود. باز می‌گویم کاش می‌شد، جوری می‌شد تا ‌اشک و آه هزینه‌ی این قوی شدن نباشد. کاش می شد ... این کاش‌ها خیلی سال است توی تاریخ می‌آید و می‌رود. توی زندگی‌ها. و اصل مطلب این است که: چرا هیچ‌چیزی آن‌چه می‌خواهیم نیست. می‌گویم: «...» و به قول کسی این سه تا نقطه یعنی من چیزی گفتم در دل، یعنی من ساکت بودم و سکوتم پر از معنا و حرف بود و این سه نقطه یعنی تمام چیزهایی که تو می‌خواهی بشنوی و من می‌خواهم بگویم. و این سه تا نقطه یعنی آغازیدن ِ نتوانستن‌ها و نگفتن‌ها و این سه‌نقطه است که کابوس بشریت بوده از قبل تا حالا.
می‌گویی خیلی تلخ شدی. می‌گویم‌ات که تلخ بودم حالا تلخ‌تر شدم و آن قدر که تو نمی‌دانی و آن‌قدر که ...

آن بالا پیشانی‌نوشت اگر مِعری بوده از من است و اگر شعر شده از دست‌ام در رفته است.

شایدها و اماها

2009-07-31T22:59:00.002+04:30

شاید این میانه‌ی خون و آتش بدترین و تلخ‌ترین اتفاق، تمام شدن یک عشق باشد.
و
شاید این میانه‌ی خون و آتش به‌ترین وقت برای تحمل ِ تمام شدن آن عشق باشد.

این سه جفت چشم

2009-07-28T02:02:00.002+04:30

آقای صفار هـ . رفتی؟ به همین سادگی رفتی؟... چهار سال رویای من را حبس کرده بودی و حالا رفتی؟
گرچه که اصلن روی صحبت من با تو نیست. نه با تو نیست.
از ابتدا شروع می‌کنم: روی صحبت من با همان یکی دو نفر خواننده‌ی این جاست.
امروز من این طور شروع‌شد: با یک جوک با یک شوخی مسخره و تلخ. با یک ...
باورتان بشود که نمی‌دانم از کجا بگویم.
این تصاویری که می‌گویم را به همه‌ی تصاویر این روزها‌تان اضافه کنید:
دی‌روز- جاده‌ی هراز- 3 بعد از ظهر
ماشین گاز را می‌خورد. بوقش هم خراب شده بود. سوار که شدم، توی جاده که انداحتم، بنزین را که بعد از جاجرود زدم گفتم: خدایا سلامت برسانم. خوش بودم. یعنی یک طور غریبی خوش خوشانم بود. تِرَک 9 خواجه امیری را گذاشته بودم. موسیقی‌ای که آیکون انتخابات و میرحسین شده بود برایم. خاطره شده بود از آن روزهای هیجان و امید. گوش‌اش صدا کند آزاده که مرا کشاند توی آن موسیقی و فضا. «هر کسی دنبال خبر می‌گرده/ بهش بگین عشق داره برمی‌گرده» یک هو یک کامیون از رو به رو آمد. راننده V نشانم داد. سریدم کنار جاده. دور و بر خاک شد و خاشاک شد. سرم روی فرمان بود. هی گریه کردم و نمی‌دانم چرا می‌گفتم سهراب.... ندا.... یعقوب. فقط هم همین سه.
تصویر بعدی:
دی شب- توی قهوه‌خانه- نیمه‌شب
رمان احتمالا گم شده‌ام را می‌خوانم. نوشته‌ی سراسر شیفتگی و مزخرفات ب. رهنما درباره‌ی این کتاب روی مونیتور دارد نورافشانی می‌کند. سریال سراسر مزخرف رامبد جوان دارد از سمت دیگر نور می‌پاشاند. حالت تهوع دارم. قصد و نیت می‌کنم که در اولین فرصت مقاله‌ی شهریار مندنی پور را در باب میان‌بارگی گوگل کنم و بخوانم هزار و هزار بار. در همان حال دلم می‌سوزد برای حمیدرضا نجفی و کتاب دیوانه در مهتاب‌اش، برای مهسا محب‌علی و رمان نگران نباش‌اش و حامد حبیبی برای آن‌جا که پنچر‌گیری‌هایش و دورتر برای آرش جواهری و رمادی‌اش و محمدرضا کاتب و وقت تقصیرش، کورش اسدی و پوکه‌بازش، محمدرضا صفدری و تیله‌ی آبی‌اش، وریا مظهر و چیدن قارچ به سبک فنلاندی‌اش ، ماه‌زاده امیری و ماه سربی‌اش، پیمان اسماعیلی و جیب‌های بارانی‌ات را بگردش و ... همه‌ی ادبیات نجیب و توی بوق نشده‌ی تق‌و لق اما سرپا ایستاده حتا با زانوان ناراست این چند ساله‌ی اخیر ... که خیلی شریف بودند. و خیلی ساکت.
تصویر بعدتر:
امروز صبح، نه، ظهر- توی خانه و وقت خواب دیدن
چشم‌هایم بدون عینک نمی‌تواند شماره‌ی روی نمایشگر را بخواند پس باید تعجب کنم که از نشر چشمه است. تعجب نمی‌کنم. خوش‌حال؟ نه نمی‌شوم. شوخی است. یاد یادداشتی می‌افتم که گفته بودم شخصی است و گفته بودم به دلایل شخصی می‌خواهم رای بدهم و به میرحسین هم. حالا دلم می‌خواهد می‌شد از ورای تصویر توی آینه، تف بزرگی بیاندازم به خودم و به دلایلم. فکر می‌کنم و می‌گویم به آن خانمِ نشر چشمه که: پس بالاخره بعد از چهار سال مهرورزی نوبت به ما هم رسید. می‌خندد اما من گریه‌ام می‌گیرد. حالا چرا می‌خواهی رای بدهی؟ حالا چه طور می‌نویسی؟ حالا چه می‌نویسی؟ برای چه می‌نویسی؟ شاید فقط برای یک چیز : من تا آخر عمر فیلم و تصویر و نام این سه نفر را مثل صلیب با خودم می‌کشم. از میان این صدها نفر شهید، من از یک که بشماری تا سه توان رفتن داشتم، توان دیدن. توان خیره شدن به چشم‌های ندا و سهراب و یعقوب را. همین سه نفر را من تا آخر عمر با خودم می‌برم هر جا شد. حالا رای می‌دهم برای این‌که... این سه نفر زنده شوند؟ .... وای بر من که نمی‌شود. رای می‌دهم برای آن چیزی که می‌دانم این سه نفر می‌خواستند. مثل عمل کردن به وصیت می‌ماند که واجب است و باید.

این یک کُشتی آخر

2009-07-23T12:31:00.003+04:30

از این روزهایِ خودم می‌ترسم. شده‌ام آن «رندی-رم»ی که به همه‌ی درها آویزان شده، یعنی آویزان، شاید به تمام معنا آویزوون... و حالا دارد فکر می‌کند دست‌اش را بگذارد میان دستگاه برش کالباس. الان درست همان وقت است که روی دور خیلی کند است و صداها دیستورت شده‌اند. صداهای دوروبرم و من باز به دنبال یک «کار بزرگ» هستم. یک کار بزرگِ آخری. یک کار بزرگ که شاید این بار بی‌هیاهو باشد. شاید این بار سکوت باشد شاید این بار. هر چیزی باشد غیر از قبل. دست‌کم فهمیده‌ام که باید فرق کند. توی اولین قدم هم باید فرق کند. شاید اصلن تا همین‌جا هم اضافی باشد. شاید.

هیچ‌وقت دوست ندارم سردرگمیِ کسی را که مثلن نام رندی-رم را نمی‌داند و فکر می‌کند به این که میان یک متن فلسفه‌اش چیست. خب این را هم دوست ندارم که میان یک متنی که برای دل خودم می‌نویسم بگویم رندی رم کیست. یعنی آن قدر خودم شناختم که بیارمش توی متن و دو سه بار فیلم‌اش را ببینم. و ... کلن یک حساب جداگانه و شخصی است. یعنی بعضی فیلم‌ها را که می‌بینی شاید برای تو، برای دنیای خاص تو، برای زندگی تو، و فقط خود تو باری داشته باشند که هیچ اهمیتی ندهی به موسیقی و بازی و داستان حتا. یعنی تا آن‌جا که پرچم کشورت را هم تویش بشکنند...ولی باز اهمیتی ندهی. یا مثلن همیشه به فکر کار آناي «ماجرا» باشی به فکر کاری که کرد و برای تو توی زندگی شخصی‌ات اسطوره شد یعنی واقعن در حد اسطوره. و فیلم ماجرا روز به روز آن قدر برایت بزرگ شود که گاهی حالاها بعد از آن همه دیدن، جراتش را نداشته باشی دوباره بروی سراغ‌اش. و اصلن دل‌ات دلگیر این باشد از «درباره‌ي الی» که چرا قسمتی از این محبوبِ تو را کش رفته و باهاش یک بازی دیگر کرده. بازی خوبی هم کرده اما توی دل نمی‌رود، برای من، توی زندگی شخصی یعنی که رندی-رم نمی‌شود که آنا نیست یعنی همه‌ی این‌ها هذیان است برای خودم. یعنی چه طور باید گفت. باید توی دل من باشی تا بفهمی.

آهای! من غم دارم می‌فهمید؟

2009-07-16T00:47:00.003+04:30

انگار خوش‌حالید که این یک‌صد و شصت و هشت نفر هم رفته‌اند جایی که سهراب را بردید و ندا و یعقوب و ...-همین‌طور اسم است که دارد زنده می‌شود- نگویید نه که حالم خیلی بد می‌شود. قابل یک نوار سیاه کوچک گوشه‌ی تصویر ملی‌تان را نداشت؟ البته می‌دانم عصری باید عروس فراری را نشان می‌دادید ... فردا هم که بساط خواهران غریب پوراحمد است با ساز و آوازهایش؟ راستی پوراحمد مگر بد نبود... آهان مثل شجریان که خودش مطرب است اما ربنایش زینت محفل‌تان و ایران سرای امیدش داغ‌کن تنورهاتان.

ببخشید من چه خنگ‌ام که هر از گاه یادم می‌رود که وقتی شما شادید، من غم دارم و البته خلافش هم صادق نیست.

ذات درهم‌نویس ِ یک عاشق ِ ادبیات

2009-07-14T17:19:00.003+04:30

«اندوهی ژرف» یاسمینا رضا را با هم می‌خوانیم. با هم خوانی خیلی خوب است و ادبیات راه فرار ماست. فرار اسم‌اش است، واقعیت‌اش می‌شود: کنار گذاشتن تشویش و اضطراب. مثل دستی که دور شعله‌ی لرزان شمعی بگیری تا خاموش نشود. حالا توی هر جمله‌ی توی هر داستانی یک دنیا مصداق مثل توپ به سمت دروازه‌مان می‌آید و ما داریم خودمان را به آب و آتش می‌زنیم که به هر ضرب و زوری شده بگیریم‌شان تا مبادا«گل بخوریم». راست‌اش من این را دوست ندارم. دل‌ام می‌خواهد بنشینم و با ذهن باز درباره‌ی هر تصویر و جمله و بیانی فکر کنم. از این فکر کردن برای گریز از معنا بدم می‌آید، از این که حالا کلاغ برای خودم هم معنایی دیگر از آن چیزی که قبل‌تر نوشته بودم پیدا کرده. کلاغ قبل از این برای من، توی داستانم، همان کلاغ بود. با پاهای لاغر و بدریخت‌اش و پریدن‌های خنده‌دارش و دله-دزدی‌هایش و نوک زدن به گوشت بدن یک زن جوان حتا. حالا اما وقت نوشتن هی دارد شکل عوض می‌‌کند. گاهی می‌شود یک دروغ‌گوی بزرگ، گاهی یک دزد بی‌رحم که بیست و چند میلیون دزدیده و گاهی پرهیب سیاهی که روی یک محله، یک محله‌ی T شکل سایه انداخته و بچه‌های آن محله دارند با تیرکمان‌های کوچک‌شان آن‌ها را می‌‌تارانند و چه بی‌فایده. و خودم در لباس ثریا می‌نشینم و دست زیر چانه همه‌ی این‌ها را نگاه می‌کنم و فکر حفظ آرامش چاردیواری خودم هستم. فکر کار کردنم. فکر عشق و تب و تاب‌اش و فکر سال‌های میانی عمر تا پایان. فکر ِاندوهی ژرف.
امروز را تعطیل کردیم. از قبل فکرش را کرده بودیم. درباره‌ی الی، خرید کتاب، شام بیرون و... مقدمات‌اش را هم از شب قبل فراهم کردیم. به همین سادگی اما هیچ چیزی نشده. تا حالا هیچ خبر بزرگی نبوده. درباره‌ی الی نیست. این‌جا تا شعاع چندین صد کیلومتری خبری از الی نیست. باز هم باید پاهایم را دراز کنم روی زانویت و تو چشم‌هایت را ببندی و من با صدای گرفته داستانی را از کتاب تازه‌ای که امروز شاید خواهیم خرید، بخوانم و یا فیلمی از کیف کرم-قهوه‌ای انتخاب می‌کنیم که مال ده یا دوازده سال قبل باشد و ترجیحن اروپایی باشد و اسم‌اش شکستن امواج باشد و هاج و واج بمانیم توی تازگی و تلخی‌اش.
«ببین سپینود یک چیزهایی توی ذات آدم است و عوض نمی‌شود» این را همین حالا به من می‌گویی و من فکر می‌کنم ذات من چیست؟

.

مرتبط: حکایت همان دستی است که شعله‌ی شمع را زنده نگه می‌دارد و ذاتی که عوض نمی‌شود.
ما و ادبیات 3
حاصل هم‌خوانی یک کتاب
منوی کتاب که تعطیل نشده
و مراکش (یک کشف ادبی-‌وبلاگی)

وقتی نمی‌شود به این راحتی گذشت.

2009-07-12T15:37:00.000+04:30

می‌دانم اصلن بهرام صادقی را نمی‌شناسی تا چه رسد ملکوت‌اش را خوانده باشی و این‌ها. قبل از این هیاهو هم می‌دانستم که تو ادبیات را نمی‌فهمی. تو بُر خورده‌ای. در حد یک مهره هستی. اما بد نیست که دست‌کم توی این بدنامی‌ای که برای خودت فراهم کرده‌ای- از کتاب‌ات و هیاهوی سیاسی‌ات، چون من برعکس خیلی‌ها معتقد بودم و هستم که کتاب تو فاقد ارزش است و نه زبان نه شخصیت و نه فرم و ... هیچ چیزی که بر ادبیتِ متن کتاب تو گواهی بدهد وجود نداشت حتا یک ویراستاری درست!- عاملی باشی تا من دوباره این بخش از بازخوانی گفت‌گو با بهرام صادقی را که انگشتانی نویسا و همیشه سبز بازنوشت‌اش کرده، یادآوری کنم نه به تو که یاسین خواندن است: [1]

.
تا اينکه... ديگر شما بگوييد، تا اينکه نوول کم‌کم خودش را- اگر چه خيلي کم و ناقص- توانست بقبولاند و دوره‌اي پيش آمد و آدم‌هايي و جوان‌هايي که اگر چه هيچ مکتب صحيح انتقادي نداشتند و ندارند، اگر چه معلومات و مطالعات‌شان و آگاهي‌شان از ادبيات امروز جهان اندک است و اگر چه سرخورده و بي‌پناه و سرگردانند، اما با دو چشم، يا حتي با هزار چشم خيره من و تو و او را مي‌پايند و مي‌خواهند و مي‌طلبند. آنها ديگر از تو چيزي مي‌خواهند که خيال مي‌کنند تويي، که ادعا مي‌کني و کار مي‌کني بايد بهشان بدهي و اگر ندادي مي‌فهمند که چند مرده حلاجي. آنها از روي گرده‌نشسته‌ها و نيم‌خيزها و ايستاده‌هاي دروغي مي‌گذرند. تو آنها را نمي‌بيني و نمي‌شناسي اما در کنارت هستند، در شب‌گردي‌هاي بي‌هدف، در سرگرداني‌هايت در بعدازظهرهاي تنهايي و اندوهت و در چکنم، چکنمت همراه و همدل و همدرد تو هستند. بله، آقاي ضرابي! داستان‌نويسي امروز ما و همچنين شعر امروز ما، اکنون به اين مرحله خطير و مقدس و عجيب رسيده است که آنها، يعني شعر و داستان، بله، آنها ديگر خود تو هستند و اگر دروغ بگويي يا بد و ناقص بگويي، يا بخواهي گول بزني زود مي‌فهمند و تنهايت مي‌گذارند. «داستان» و «خواننده» امروز همه يکي شده‌اند، همه در يک هيئت و در يک قالب شب‌‌هاي غربت و سرگرداني را مي‌گذرانند، همه با هم از کوچه‌هاي تاريک مي‌گذرند، در حالي‌که در کوچه پهلويي «شعر» راه مي‌رود، همانطور غمگين و سرگردان و صداي پايش با صداي پاي تو و من مي‌خواند. البته همه چيز داريم، از نقص و شتاب‌کاري و نشيب و فراز گرفته تا کمال و انسجام و درخشش، اما دروغ نداريم، ديگر تفنن و سرگرم‌کنک و وقت‌گذراني و قصه‌گويي از عشق و عفت و تاريخ و افتخارات نداريم، آنها خيلي پايين رفته، به پايين‌هاي مرداب و لجنزار خود رسيده‌‌اند و اينجاست که هر نويسنده‌اي بايد هوشيار باشد و صادق و صميمي زيرا اگر جز اين باشد اورا سر کوچه مي‌گذارندش و رد مي‌شوند،... و او فقط مجبور است صداي برادران توأمان شعر و داستان، اين دو سرگردان آواره را بشنود که بي‌هيچ رحم و شفقتي از او دور مي‌شوند، حتي هر قدر زنجموره کند.

منبع: اعتماد ملی

[1] گمان نمی‌برم مخاطب را نشناسید. نتوانستم از فرهاد جعفری در آن قسمت از نوشته نام ببرم که بی‌انصافی بود آوردن نام او هم‌ردیف بهرام صادقی. حالا این پایین دست تا می‌توانم، می‌توانم بنویسم فرهاد جعفری نویسنده‌ی رمان کافه‌ پیانو.

حکایت تلخی بی‌پایان و پایان تلخ و این‌‌ها

2009-07-11T15:12:00.001+04:30

به س. گفتم: تو داری دوتا کار خیلی بزرگ رو پشت گوش می‌اندازی بل‌که فراموش شوند.
چانه‌اش می‌لرزد.
مثل دندان درد می‌ماند. تحمل کردن دردش در عین این که می‌دانی باید فکری برایش کنی.
لحن خیلی منطقی و عاقلانه‌ای دارم که خودم اصلن خوش ندارم و او هم.
ببین من می‌گم باید هر چه زودتر یکی از اون دوتا کار بزرگ رو انجام بدی. فکر کنم هیچ چاره‌ای هم نداشته باشی.
نگاه‌اش درست میان تخم چشم‌هایم می‌نشیند. «چی و چی؟»
سینه‌ام را صاف می‌کنم و همان طوری که عینک‌ام را جابه‌جا می‌کنم بی‌خیال می‌گویم: یا زیر و رو شوی یا انتحار.

روی الاکلنگ دنیا، من و تو یک بَر و همه‌ی بقیه، یک بَرِ دیگر

2009-07-10T17:05:00.002+04:30

بعضی‌ها هر از چندی کاری می‌کنند که یک دنیا را بر خود می‌شورانند، اما راضی‌اند.

صبا تهران است. تهران کارزار است. ما این‌جاییم و هیچ‌کس نیست این شب‌ها را، جز من و آراز و فن‌تریر.
آراز- دقت کردی چند روزه، سه چهار روزه، کسی زنگی نزده...
من- دقت کردی چقد اس‌ام‌اس به درد نخوره؟

سکوت.
من- اصلن دوست ندارم آدما پرتم کنن یه ور بعد هر وقت عشق‌شون کشید بیان سراغم.
آراز- اصلن دوست ندارم کسی بیاد سراغم.

سکوت.
تا شب بقیه‌اش را ... باهم‌ایم.

باز از سر

2009-07-04T18:07:00.002+04:30

سی و اندی سال گذشت تا از پیچیده‌گویی و استعاره برسیم به اشارات مستقیم و بی‌واسطه، شاید سه روز کافی بود تا دوباره شبْ کنایتی باشد از ظلم و دیکتاتوری و گل لالهْ نشانی از خون قرمزجوانان وطن. این بار نهال‌های کوچک سبز امید هم مضاف شد.

اتوپیا

2009-07-01T17:02:00.003+04:30

.
رفتم و به زور پیدایش کردم. اسم‌اش منطقه‌ی بی‌طرف بود. هنوز هم هست انگار. اما آن وقت‌ها که بچه بودم از معلمم سئوال کردم و گفت که مال کسی نیست. یعنی چیزی هم ندارد که کسی بخواهد سرش دعوا کند. صحرای لم یزرعی که ... این‌ها را نمی‌گویم الان.
دی شب به این قطعه زمین فکر می‌کردم و نسلی که یک شبه، همان شبی که تا صبح بیدار بود و هی روی صفحه‌ی فیس بوک و توییتر و 7rooz ریفرش می‌کرد، جهید و رشد کرد و بالغ شد. به این قطعه زمین فکر می‌کردم و نسل گودری و از لحاظ‌هاشان. به این منطقه‌ی بی‌طرف فکر می‌کردم و دهه‌ی شصتی‌های نازنین که این یکی دو ماه چقدر خوب فهمیدیم‌شان و دل بردند. به کتاب‌ها و به فیلم‌ها و به عکس‌ها و موزیک‌ها و همه‌ی چیزهای خوب دنیا که بشود توی چمدان با خود خِرکش کنی و ببری توی یک منطقه‌ی بی‌طرف. به صحرای لم‌یزرعی که سبزش کنی. آن‌قدر سبزش کنی که خاطره‌های سرخ و سیاه این چند وقت پاک شود. بعد بگویی بقیه هم بیایند. بقیه که می‌گویم یعنی همه‌ی آن‌های دیگری که پخش‌اند توی دنیا. دست رضا قاسمی و سردوزامی و ساقی و گوگوش و ابراهیم گلستان و فرسی و بهروز وثوقی و ... خیلی‌های دیگر را از آن طرف بگیری و بیاوری و از این طرف هم میرحسین و شیخ و مهرجویی و کیارستمی و حتا بهاره رهنما را- که شاید دیگر نتواند روز خوش ببیند- را با شرط این که هیچی را از شور به در نکنند یا به زبان امروزی‌تر نسبی‌نگر باشند، جمع کنیم و خوش و خرم با هم زندگی کنیم.
حالا از همین دیشب دارم فکر می‌کنم اسم این کشور را چی بگذاریم؟
پرچم‌اش چه رنگی باشد؟
حکومت‌اش؟
و باز همه چیز از نو ...

راش‌های خوب، راش‌های نازنین

2009-06-29T16:11:00.003+04:30

دوربین را می‌گردانم. رو به زاویه‌ای که می‌پسندم:
*آن کهنه مبارزی که پوزخند می‌زد و حالا پا به پای بچه‌هایش بادکنک سبز رنگ هوا می‌کند. حالا مات از شعارها و رفتارهاست. از خودش می‌پرسد پس آرمان‌ها چه شدند؟
* وقتی به ب. زنگ می‌زنم و می‌پرسم چه می‌کنی؟ می‌شنوم: دارم ظرف می‌شورم. این خارجی‌ها اومدن همه‌ی ظرفا رو کثیف کردن. تازه رفتن توالت و سیفون رو هم نکشیدن. و احتمال می‌دهد که «پیشو» و بچه‌هایش که شب‌ها تا دیر وقت خانه نمی‌آیند، اغفال شده‌اند از سوی صهیونیست‌ها. و من می‌خندم. کمی تلخ اما خیلی امیدوار.
* وقتی آ. هنوز هم به شدت دارد تحلیل می‌کند، استدلال و حرف و حدیث، هر چند تکراری باشد و هرچند میان کلمه‌هایش هجاهای طولانی سکوت، خارج از عادت همیشه‌اش باشد.
* حتا وقتی پ. حوصله نداشته باشد. زنگ نزند و بی‌خبر باشم می‌دانم که این بی‌خبری با بی‌معرفتی فرق دارد. حتا اگر نگران‌اش بشوم. بعد فکر کنم این روزها نگران چند نفر باید بود؟
* با م. جایی می‌روم و یک کلمه، حتا اشارتی کوتاه به آن چه گذشت بین‌مان و کام هر دو را تلخ کرد نمی‌یابم. نیست؟ فراموش کرده؟ فراموش کردم؟ می‌دانم که نه. خوب است داشتن اهم فی الاهم.
* می‌روم سینما. گیج و پرت هستم. می‌توانم بفهمم که فیلم، درباره‌ی دختریست. دختر کنارم نشسته می‌گوید: مامان دارن پانتومیم بازی می‌کنن. مثل ما. و این ما یعنی م.م.م.ک.ر.ا.م.ف.س.آ.م.م. و ... همه‌ی تک تک‌شان می‌آیند جلوی چشم‌ام وقتی فیلم می‌دیدیم و بحث می‌کردیم و مافیا بازی می‌کردیم و سفر می‌رفتیم و ... و فکر می‌کنم، همین حالا، همین لحظه، دارند به چه فکر می‌کنند؟
* با قد بلندش و با سکوت‌هایش و نگاه غمگین‌اش راه هر حرف را می‌بندد. می‌رود دوری بزند با ماشین. برمی‌گردد. آرام‌تر است. حالا نوبه‌ی من است. می‌روم خرید. پشت فرمان صندلی را جلو می‌کشم، آینه را دست‌کاری می‌کنم و کلید را در قفل‌خانه‌اش می‌چرخانم: تو خیابونا /سر میدونا/ عمو یادگار/ مرد کینه‌دار/ آن قدر بلند فریاد می‌کشد که گوش‌هایم زنگ می‌زند. برایش خوش‌حال می‌شوم. شب وقتی با هم می‌رویم تا باد بخورد به کله‌مان، همان وقتی می‌خواند: نمی‌ماند/ برپا و استوار/ هرگز هرگز/ دست‌های بزرگش دست‌های مرا پناه می‌شوند.
* با مادر راه می‌رویم جلوی دانشگاه تهران. با یونیفورم‌پوش‌ها حرف می‌زند. فرقی نمی‌کند، سیاه و سبز و شخصی و غیره. ته دل می‌لرزم. کاش با خودم نیاورده بودمش. یادم می‌رود که او مرا آورد. مرد جلیقه به تن به من اشاره می‌کند. مادر می‌پرد. سینه سپر می‌کند مقابل من. کنار می‌کشم به طرف مرد جلیقه‌پوش. جشم‌هایش سبز است و سومین نفر را انتخاب کرده. شک در دل و کلمه بر زبان دارد. کلمه‌هایش را می‌پاشد. من و مادر آرام جواب می‌دهیم. توی دلم غنج می‌زند. هنوز دوستم دارد. هنوز.
* دختر زنگ می‌زند. دوازده شب است. پدرش باتوم خورده و کتف‌اش در رفته. غوغایی است آن سوی خط. نگران‌اش هستم. ترس‌اش از سوسک و حتا مورچه... می‌دونی بابات یه قهرمانه؟ می‌تونی از فردا پُزشو بدی. آرام می‌شود. فردایش سربند ساتن سبزی را که توی شادی و هیجان پرتپش هفته‌ی قبل‌تر گرفته بودم و می‌خواستم به یادگار نگه دارم، روبان دسته‌گلی از سه شاخه مارگریت پُر پَرِ سفید کردم و به دیدن دوست قدیمی و هم‌سر قبل‌ها و پدر دختر و قهرمان این روزها رفتم. برق بود توی چشم‌های دختر. دختر کوچولوی دیروز حالا خیلی بزرگ شده بود و انگار از سوسک و مورچه که هیچ از باتوم هم نمی‌ترسید.

و در آن روزگار به هر پیرهن مردی بود. و به هر حنجره فریادی*

2009-06-27T14:24:00.001+04:30

هیچ هم نباشد، هیچ ِ هیچ؛ کنون پرده برافتاد ...

.

*رمادی ص41/آرش جواهری/چشمه 83

... را بخوانید

2009-06-19T18:41:00.003+04:30

اگر هنوز بقایای بعضی شعارهای انقلاب 57 بر دیوارها باشد نشان‌تان می‌دهم تعدادی از این شعارها را که معمولن هم با کلیشه نوشته می‌شدند با این مضامین: «فلان، ارگان حزب فلان را بخوانید» یا «قرآن را بخوانید» و یا «صمد بهرنگی بخوانید». تشویق به خواندن و سردرآوردن.

اگر نگویید الکی خوش، سعی کنید این روزها: «سور بز را بخوانید.»

پ.ن: وقتی همه به یک چیز فکر می‌کنیم.(+)

نیازی به شرح نیست

2009-06-17T14:04:00.001+04:30

اوکراین:

«یوشچنکو در اکتبر سال ۲۰۰۴ برای به دست آوردن مقام ریاست جمهوری، با نخست وزیر وقت ویکتور یانوکویچ به رقابت پرداخت. انتخابات روز۳۱ اکتبر ۲۰۰۴ با پیروزی خفیف نخست وزیر یانوکویچ که مورد حمایت مقامات کشور روسیه بود به پایان رسید. ولی با اعتراض گسترده یوشچنکو و هوادارانش مبنی بر تخلف و تقلب انتخاباتی حزب حاکم و حضور یک هفته‌ای میلیون‌ها اکراینی به ویژه شهروندان کیف در خیابان‌های شهر که به انقلاب نارنجی نامگذاری شد، باعث شد تا نتیجه انتخابات با نظر دیوان عالی اکراین باطل اعلام گردد و دو نامزد در تاریخ ۲۶ دسامبر مرحله سوم انتخابات را با حضور ناظران بین‌المللی از سراسر جهان از جمله با حضور سناتور ریچارد لوگار رییس کمیته روابط خارجی مجلس سنای آمریکا برگزار کردند. در این مرحله کاندیدای مستقل ویکتور یوشچنکو با کسب ۶۰ درصد آرا به عنوان سومین رییس جمهور اکراین انتخاب شد.»

منبع: ویکی پدیا

پسا انتخاب

2009-06-14T15:47:00.002+04:30

ببینید می خواهم حاشیه نروم:

1- در این شرایط هر کاری که کنید درست است. حتا اگر بنشینید و خبرها را از این دست به آن دست کنید. حتا اگر بنشینید و گریه کنید. دست کم تخلیه‌ی روحی شده‌اید و فکرتان را باز می‌کند برای تحلیل و تصمیم.

2- بسته به این که آدم صلح‌طلبی باشید یا نه- در این شرایطی که مردم خودجوش شده‌اند- یا اعتراض خاموش می‌کنید( بوق ماشین، پشت بام و اینترنت و تلفن) یا می‌روید توی خیابان‌ها.

3- گروهی که می‌خواهند صلح‌طلبی پیشه کنند منتظر اخذ مجوز تجمع و اعتصاب برای حرکت پشت یک جریان هستندد. و در عین اعتراض خاموش(که ذکرش رفت) آرامش خودشان را حفظ می‌کنند.(من از آن دسته‌ام) به زودی این‌ها هم به بقیه خواهند پیوست چون روشن است که این اعتراضات بدون مجوز قانونی خواهندماند و ما هم البته خواستار تعیین تکلیف برای رای‌مان هستیم.

4- بدترین کار پریدن به هم‌دیگر و خشمگین شدن است. در این شرایط باید اختلاف آرا گذشته و دشمنی‌های شخصی را کنار بگذاریم.

5- یادتان نرود که دوستان خوبی داریم خارج از ایران که هم اینترنت پرسرعت دارند و هم آزادی بیان. پس استفاده کنید و استفاده دهند. به طور مثال آن ها می توانند خبرهای داخل ایران را با ایمیل برای یکی دو سه نفر بفرستند و بقیه پخش کند با ایمیل.

6- فعلن گوگل ریدر و گروه‌های گوگلی و روزنامه‌های اینترنتی به ترین راه فعالیتند.

7- این خیلی مهم است که شما اخبار را در همین انترنت محبوس نکنید. مثال: مادر من کلاس‌های مثنوی‌خوانی دارد و با آدم‌های زیادی در روز برخورد می‌کند. خبرهای موثق را به او می‌دهم و او با مردم در میان می گذارد. به همین ترتیب است کوچه و خیابان و محل کسب و محل کار و شرکت ها.

8- بی‌گدار به آب نزنید. این نسل‌کشی جوانان را که از اول با کشتن روح شان و دزدیدن رای شان و حالا با کتک زدن شان و گرفتن جان‌شان رواج پیدا کرده، دامن نزنید.

هرگز جدا جدا

2009-06-14T13:36:00.005+04:30

طرح از آراز

امروز شنبه و تبریک پیروزی

2009-06-13T14:44:00.003+04:30

.

رئیس جمهور من میرحسین موسوی است.
.

.
اما تبریک پیروزی باشد تا وقتی یاد گرفتیم وظیفه‌ی ما فقط دادن یک رای نبود و نیست. این می‌شود رای دادنی که پشت‌اش منطق نباشد. اگر برای این رای و نظر خود دلیل محکم و قاطعی داشته باشید؛ پس باید از حرف و حق‌تان دفاع کنید، چون قاعده‌اش این است.

.
می‌آیم تهران. فعلن همین را داشته باشید از کسی که شب را تا صبح بیدار بوده و همه کار کرده، فریاد زده، اشک ریخته، خندیده، ... و با تجربه‌ی همه‌ی این‌ها می‌گوید به این نتیجه رسیده که باید پشت حرف‌اش بایستد. این تنها کار منطقی و عاقلانه‌ی امروز است.

تا شنبه و تبریک پیروزی

2009-06-10T12:43:00.002+04:30

خسته، گیج و متحیرم. به خودم می‌گویم طاقت بیاور دو سه روز بیش‌تر نمانده. این چند روز فقط بیننده بودم. بیننده‌ی لحظات ناب، تلخ، شیرین، مهیج، خنده‌دار، غم‌ناک .... حالا فکری‌ام که همه را ثبت کرده‌ام یا نه. باید بنویسم. می‌دانم. اما حالا، همین الان دیگر می‌دانم که هر کس خواننده‌ی این جا باشد می‌فهمد و تقریبن مثل خودم فکر می‌کند و رای می‌دهد. باید بروم بیرون. فرصتی نیست. باید باقی‌مانده‌های کوچه و بازار را جمع کرد. می‌دانم و با اطمینان بگویم که می‌دانم نتیجه چه خواهد شد اما لازم است این نتیجه قوی‌تر، پر رنگ‌تر و تکان‌دهنده باشد. این روزها خیلی گیج بودم و خسته و خراب. فکر می‌کنم باید از کسانی که باهاشان گاه تندی کردم یا نفهمیدم‌شان یا مزاحم و بار اضافی شدم عذرخواهی کنم. مردم هر کشور ناخواسته شبیه به حاکمان‌شان می‌شوند*. این چهار سال تندی و خشونت کلام و قانون‌گریزی و دروغ را دیدیم. حالا وقت متانت است و سکوت و وقار و شرافت و صداقت و عمل به قانون. این روزها هیچ وقت فکر نمی‌کردم که مردم‌ کشورم تا این حد دوست‌داشتنی و دل‌نشین باشند.

* بزرگی گفته که مردم هر قوم شبیه حاکمان‌شان هستن . الان محل ارجاع ندارم.

میر خرداد

2009-06-08T08:43:00.007+04:30

(این کامپیوتر نیم فاصله ندارد)

.
آمده ام نشسته ام این جا. روابط این جا جور دیگری است. این جا بی بی سی می بینم. جوری از انتخابات حرف زده می شود که انگار مهد دموکراسی است و همیشه همه آزادانه همه جا حرف زده اند و نوشته اند و دیده اند و هزارکار دیگر. جانم برای تو بگوید نازنین روز اول که آمدم در این آشفته بازار چیزهایی دیدم که همه هم دیده بودند. یعنی اتوبوسی که از آمل می آمد و کارمندان جهاد کشاورزی را می برد ؛ تا به خرج دولت، دولت پر مهر خدمت گزار که رئیسش حتا از خط ویژه هم نمی رود بالای سر پدر مریضش!، چهار پنج روزی تهران باشند و خوب بخورند و رای شان را هم بدهند به «همونی که خیلی نایسه» و برگردند. بعد تا معده ی ما بخواهد این را هضم کند، فهمیدیم که تهران چندان هم که می گویند شلوغ نیست، که این شعور و فهم تا ساعت شش همراه مان بود بعد دریافتیم که هستند کسانی که این روزها شغل دومشان این شده که بریزند و بپاشند و آشوب کنند.

عزیز دل؛ دوست خوب و با معرفت کیمیاست. یک چیزی مثل رقیب با معرفت انتخاباتی، وقتی دلت بگیرد تو را با خودش می برد آن ته ته های تهران، یافت آباد و جاده ساوه و جوادیه و تو به چشم خودت می بینی که «سفره»ی مردم که کم شد رمق های و هوی انتخاباتی از نوع بی بی سی را ندارند. و اگر یک باره چشمت به پسربچه ای خاکی و آفتاب سوخته ای بخورد -مثل همان پسرک چوپان دم خانه ی خودمان میلاد که تو می گویی خیلی «مرد» است- که یک پارچه ی سبزی دور مچ اش بسته که هیچ هم شغل اش نیست. یک هو بغض ات می ترکد.

اصلن چرا هی این طوری می شود؟ چرا این وقت ها مدام یک چیزهایی می بینی از جنس مرام و معرفت و هم دلی. دیگر به بوق هایی که به هوای نشانه های سبز ماشین ها برای هم ولبخندهایی که آدم ها به هم , می زنند عادت کرده ام. به دوست خوب می گفتم فردای روز موعود روز غم ناکی است با وجود پیروزی هم. چون باز آدم ها همان قبلی ها می شوند. چون باز باید تا سه ماه بعد تحمل کنیم چون مدام باید بترسیم از این که چه می شود. چون دیگر زنگ پیام هامان وقت و بی وقت صدا نمی کند و دوستی یا دوستانی دیرآشنا اما عزیز بنویسند بغرند، بجوشند، و خبر بدهند. چون دل آدم تنگ می شود. مثل دل من که حالا برای تو تنگ شده.

این جا اینترنت نبود، فیس بوک هم و ریدر قلم نیوز نبود و یادداشت های خالد. اما دست کم امید دارم که بشوم یک حلقه ای از یک زنجیر که می خواهند یک سر شهر را به سر دیگر برسانند. فردا هم هست، فردا غوغایی است اما بی تو در دل من هم غوغاست. می خواهم برگردم و بروم توی بازار ترکمن یا که میربازار، یک جایی که بشود چندتا دروغ را رو کرد و مردمش به حرفت گوش کنند. می خواهم این دو سه روز همه ی دور و اطراف را سبز کنم. زود برگردم که آرامش می خواهم و سکوت. آرامشی برای چهار و هشت سال و تا ابد.

آقای موسوی من هم به شما علاقه‌مندم!

2009-06-04T20:07:00.002+04:30

آقای موسوی! بارها به خودم گفته بودم که چرا می‌خواهم به شما رای بدهم و پای استدلال‌ام چوبین بود و از دلایل‌ام راضی نبودم. اما حالا می‌دانم.
.
.
.
هرچه فکر می‌کنم همه چیز را همه گفته‌اند تنها چیزی که مانده آرزوی موفقیت برای شیخ اصلاحات است در مناظره‌اش با آن مرد کوچک.*
.
.
·

* به گمان من تنها جایی که ممکن است حرف‌هایی از جنس تعقل و آرامش و روشن شدن ذهن زده شود آن جاست که میرحسین و کروبی به دور دوم راه یابند. و میسر نمی‌شود مگر با پشتیبانی همه جانبه‌ی طرفداران هر دو. با شما هستم دوست عزیز! تو که نمی‌خواهی این پاره‌کرده‌زنجیر حتا یک روز دیگر بر صندلی صدارت بنشیند؟ پس دست‌ات را به من بده. آن وقت می‌شود رفتارهای درست انتخاباتی را دید.

ترس و لرز

2009-06-02T23:21:00.004+04:30

می‌ترسم... می‌ترسم. خیلی می‌ترسم. امروز تعداد ماشین‌های حاوی عکس اح.ن. بسیار بیشتر شده بود. تاکسی‌ها... یاد آن روزهای تلخ افتادم. تاکسی‌ها بسیار موثرند. همه پوستر او را چسبانده بودند. مثل کابوس است دیدن تاکسی‌هایی که مدام در شهر این طرف و آن طرف می‌روند. امروز شب‌نامه هم دیدم. سه تا. در جاهای مختلف. تخریب خاتمی بود و یکی اعلامیه بود که او قرار است افشا کند. واقعن چه چیزی را می‌خواهد افشا کند؟! روشن‌تر از روز است دروغ‌گویی‌هایش، خرافه‌گری‌هایش، بی‌ادبی‌هایش، بی‌لیاقتی‌هایش و تحقیرهایش و... هزار که ما نمی‌دانیم و این روزها داریم به برکت این انتخابات می‌فهمیم.

ما مگر از ابتدا حرف‌مان پرهیز از برگزیده شدن او نبود؟ چرا پراکنده شدیم؟ با دیدن چند فیلم که حالا یا خوش‌مان آمده یا نه؟ فعلن فکر کنید کروبی یا موسوی فرقی نمی‌کند.

###فعلن فکر کنید و به اطرافیان بگویید اول: رای بدهند ، دوم: به اح.ن. رای ندهند و سوم: با رعایت ادب و نه تخریب، ضمن تایید دیگر کاندیدای اصلاح طلب، نظر خودتان را بگویید. یعنی مثلن بگویید: آقای کروبی هم خوب است و تیم خوبی دارد اما من موسوی را ترجیح می‌دهم. و دلایل‌تان را بگویید. و بالعکس. آقای موسوی خوب است و مدیریت خوبی دارد اما من کروبی را بیش‌تر می‌پسندم و ... این رفتار شما طرف مقابل‌تان را مجاب می‌کند. چون منطقی و آرام و مستدل‌اید. چون بی‌نزاکت و بی‌ادب و دگم به نظر نمی‌رسید. امتحان کنید.

#یادتان باشد هنوز نفس می‌کشند. ایرانیان خارج از کشور همین که تصمیم به رای دادن گرفتید مبارک و میمون است. هنوز برای شاخه شاخه شدن زود است. مردم را گیج نکنید. تخریب نکنید.

اندکی صبر.

دریا گاهی هم سبز است

2009-06-01T01:18:00.002+04:30

برای قلب حساس دریا
از صبح این جا را باز می‌کنم. می‌خوانم و می‌خوانم. فرقی هم نمی‌کند سبز و سرخ و سفیدش. عصبانی می‌شوم گریه‌ام می‌گیرد و باز خوش‌حال می‌شوم. دردم را، درد بی‌درمان این روزهایم را از یاد برده‌ام به کلی. نمی‌دانم باید این را مدیون این بند دور دست‌ام باشم که وقتی به آن نگاه می‌کنم امیدوار می‌شوم یا نه. تو هم این طوری نه؟ می‌دانم سخت است. یک چیزهایی خیلی سخت است اما باید از آن رد شد یعنی باید گذراند. توی وود استاک گذارندندش و ما هم این جا توی ورزشگاه آزادی یا هر جای دیگر. اصلن توی خودمان، فرد فرد. بعد می‌بینی که چقدر از خودت راضی می‌شوی. برایم نوشتی:

man roshanfekr nistam… man kolan zendegi ra dust nadaram, chera bayad baraye inke kasi ra daghdar nakonam edame bedaham…az movafeghaan dr. hersam migirad moteasefam ke inha hamvatane manand

یا چیزهایی در همین مضمون.(اگر نوشتم این‌ها را برای این است که همه بدانند که این جدل‌ها به روح یک جوان چه آسیبی وارد می‌کند). حالا هم دیدم این پیام‌های کوتاه راضی‌ام نمی‌کند. دوان آمدم این جا و شروع کردم به نوشتن برای تو، برای خودم.
فکر نکن با این سن‌ام با تو فرق دارم. دیشب تا حیدربابا را لال بودم. بعد یک هو ترکیدم و به اندازه‌ی تمام این سال‌ها و دردهام گریه کردم. چرا تو نه؟ تو حساس‌تری تو لطیف‌تری و ... حق داری. همه حق داریم. من وقتی می‌بینم دوستم دارد حرف‌های بی‌منطق می‌زند، وقتی می‌بینم دارد خراب می‌کند، وقتی می‌بینم طاقت ندارد، خودم بی طاقت نمی‌شوم. یاد گرفته‌ام. همین‌جا هم یاد گرفتم. خیلی است که ببینی کسی توی همین فضا، چند قدم آن ورتر دارد مسخره‌ات می‌کند. دارد حرف‌هایت را بد برداشت می‌کند. من هم چند شب پیش مثل تو بی‌طاقت شدم. نامه دادم به دوستی که حرف‌های‌اش آرام‌ام کرد. مطمئن‌ام کرد. روشن‌ام کرد. بیا فکر کن به مثال‌های زیادی که از دموکراسی می‌زنیم. بیا به این فکر کن که کی می‌شود مردم ما اگر توی میدانی صحنه‌ای دیدند که برایشان عجیب بود، به آن خیره نشوند یا یقه پاره نکنند. بیا فکر کنیم به دو میتینگ سیاسی کنار هم با دو عقیده‌ی کاملن متضاد که دارند آرام حرف می‌زنند. پس مصداقِ «زنده باد مخالف من» یا این که «من مخالف توام با این وجود سرم را می‌دهم تا تو حرف‌ات را بزنی» کجاست؟ باید قوی باشی. باید با آرامش و تمانینه بتوانی حرف‌ات را بزنی. با از بین بردن خودت یا با گریه یا با داد و فریاد کاری نکردی. در واقع ضربه را به خودت زدی.
پونه، دوستم، چند وقت پیش توی وبلاگش از ورزشکاری در همسایه‌گی ما نوشت که روز اول تبلیغات با او حرف زدیم تا این آدم به اصطلاح«تحریمی» را راضی کنیم تا رای بدهد حالا به هر کدام از اصلاح طلبان موجود. می‌دانی دیروز چه شد؟ دیروز وقتی من نبودم او آمد مغازه و از آراز چندتا پوستر و بروشور گرفت. آراز پرسید «مگه بالاخره می‌خواین رای بدین» با من و من گفت«خودم که نه هنوز... اما می‌خوام به بقیه بگم به میرحسین رای بدن» می‌دانی کلمه‌ی «هنوز» و جلب آرای دیگران چه پیروزی بزرگی برای چنین آدمی است؟ برای این که باز آرام شوی می‌گویم: ما توی شهرستان‌ایم و همه فکر می‌کنند شهرستان‌ها در رای دادن به اصلاح‌طلبان پتانسیل کمتری دارند: حالا به آمار من توجه کن: روز اول تبلیغات ستاد هر کدام از کاندیداها یک عدد بود در بابلسر، حالا همه‌ی کاندیداها در عدد یک باقی ماندند و ستاد‌های میرحسین شده 5 عدد. این فارغ از مغازه‌ها و ماشین‌های صاحب پوستر میرحسین است که اگر آن‌ها را برایت بگویم خوش‌حال‌تر می‌شوی. بگذار از یک پسر بچه‌ی دبستانی بگویم برایت که امروز توی جشن فارغ‌التحصیلی در تنها سالن سینمایی شهر شاگرد اول شده بود و مچ بند سبزش را، وقتی داشت جایزه می‌گرفت، من خودم دیدم. می‌دانی توی شهرستان خیلی سخت است تابوشکنی، خیلی سخت است ابراز عقیده، خیلی سخت است روشن فکر یودن. تنها به دلیل بافت به هم پیوسته‌ی آن. اما اگر چند نفر گرایشی پیدا کردند بقیه هم تاسی می‌کنند. عزیز دل‌ام خاتمی خوب بود، عالی بود. اما در آن مقطع زود و زیاد بود. می‌دانی میرحسین حاصل چیست: حاصل سنتز خاتمی(تز) در دکتر(آنتی‌تز) است. یک سنتز قوی. حالا بگذار یک عده که تو امروز باهاشان برخورد کردی بگویند: فقط دکتر! باکی نیست. تو تا جایی که آسیب روحی نبینی و تحمل داری باهاشان حرف بزن. بعد از آن، آن‌ها هستند که مغبون خواهند شد.
بیا از حالا فکر کنیم که بعد از این انتخابات ننشینیم و از فردای آن بگویم پس چی شد؟ چون همیشه بعد از یک هیجان زیاد، خمودگی و افسرده‌گی شدید خواهیم داشت. بیا از حالا خودمان را آماده کنیم. مطمئن باش میرحسین هم آن قدر دست بسته نیست که مانع کارش باشند؛ ضمن این که به گمان من خرابی این چهار سال شاید با چهل سال ممارست هم رفع نشود اما خب ما ایرانی هستیم دیگر... تاریخ مشروطه را بخوان. حتمن بخوان. من دارم می‌خوانم. به حرف‌های خیلی بزرگ‌ترها گوش بده. از خاطرات‌شان بشنو. از زنده و مرده باد مصدق در یک صبح تا غروب. یکی را الان برایت می‌گویم که توی کامنت‌های یک دوست نوشتم ( این ها شاید همان نقلِ سینه به سینه است و ما و من وظیفه داریم زنده نگه‌شان داریم): مادر من زمان مصدق دختر بچه بود و دبستان می رفت. به قول ترک‌ها عزیزکرده هم بود. این دختر چون مصدق گفته بود به مردم که سعی کنند تولیدات ایرانی استفاده کنند، روپوشی می‌پوشید با پارچه‌ی اُرمک که گزنده بود و تن‌اش را می‌خورد. رنگ‌اش هم خاکستری بود. اما تحمل می‌کرد. شاید او به خاطر مصدق این کار را می‌کرد. اما امروز اگر ما باشیم دانسته این کار را می‌کنیم.(نه همین را که این نماد است). شاید روزی تو هم برای دخترت تعریف کردی از مچ بند سبزی که به هر دلیلی یک روز به دست‌ات بستی و با بقیه جنگیدی(حرف زدی) استدلال کردی. خوش‌حال باش. با هر انتخابی ملت ما استخوان می‌ترکاند. بیا و ببین که از کوچک و بزرگ اهل استدلال شده‌اند، بگذر از بعضی آدم‌ها که به زعم من انگار توی حباب زندگی می‌کنند. دیروز به دوستی گفتم این ها موجودات عجیبی هستند که زیر باران‌اند اما خیس نمی‌شوند و گونه‌ای‌اند برای خودشان(ژانر)! خیلی مبارک و فرخنده است این بحث‌ها و حتا درگیری‌های کلامی. فقط نگذار روح‌ات را خش بیاندازد. ورِ خوب ماجرا را تماشا کن. به بلوغ فکر کن و به این گذر. گذری که در آن خودکشی یک کار احمقانه است. که ناسزا هم، که تمسخر هم، که جنگ هم، که آدم‌کشی هم، که دروغ هم که ... همه‌ی آن چیزهایی که برای فرار از آن می‌خواهی امروز بروی و رای بدهی.